Cum proximis civitatibus pacem obtinuisset atque ea, quae ad bellum gerendum erant, comparavisset, coepit ad exercitum renuntiare quod iter in Britanniam facere constituerat.
Is est finis Oceani et incerta terrae pars, quae ab iis relictis insularum nominatur. Multae gentes, multae civitates passim distributae, procul absunt a Gallia; eo nomine quoque consilium cepit, ut per eos, qui in Britannia bellum paraverant, auxilia peteret.
Primum quod ad bellum parandum erat, navibus uteretur; itaque ex omnibus copiis, quae in Gallia erant, navium numerum cogebat. Summa cura erat, ut materia navium, quae in Britanniam vecturae erant, compararetur; qua re notum est, in his regionibus artem navium minima esse.
Interim nuntiis atque exploratoribus certior factus est a Britannis non solum incolas ferocius pugnare, sed etiam consuetudinem habere ut, si tempus belli in oppidis aut ad ripas fluminum incideret, pontes et vias subito conderent, et cum multitudine equitum ac peditum in aciem exituri essent.
Caesar igitur, ubi coniecerat venturum esse hospitium maritimum, contulit praesidia ad portus et ad locos opportunos, ubi classem constitui et navium navigationem firmare posset; et confestim iussit, ut ex reliquis partibus exercitus, quae in Gallia erant, naves dirigantur.
Quod ubi perfectum est, legatos ad Britannos remisit, qui darent testimonium quibus incolis belli causa esset et quid donec pacem peterent. Horum responso didicit, quod Britannos maxime movebat rerum opulentia et finesque cupiditas, et plerique ex illis, qui in Gallia mercatura versabantur, spem bonorum ex bello capere.
Tum Caesar, cum ipse ad mare pervenisset et primum solvit navibus, ex omnibus copiis, quae ad navigandum erant, bibliothecasque sortitus, primum legatos, deinde classem ipse comitatus est. Vento adverso et fluctibus impeditus, nonnullis navibus amissis, tandem ad insulam pervenit.
Britanni, quibus prior exercitus nuntiata erat adventus, convenere in copias et, cum castra posita essent, multam stragem eorum fecere qui primo ad terram egressi essent. Sed Caesar brevi tempore firmavit copias et, postquam castra fecit, agros exploravit ac loca tutissima constituere iussit.
Interea, cum primum in insulam venissent, legationes ab omnibus civitatibus accipiebat; plerique pacem petebant et stipendiaria officia promiserant, alii vero arma parabant et consilia belli moliebantur. Huc usque res in Britannia nervosa atque incerta remanserat.
Postea, cum victoriis aliquot captisque hostibus, Caesar in Galliam rediit, sed prius negociata cum Britannis firmissima disceptatione composuit; nomen operationum de his rebus in annales rescripsit, ut posteris exhiberetur ratio expeditionis et consiliorum.