Ἀνάβασις Δʹ (Θάλαττα)

Ξενοφῶν

Original language · as published

Ἐπεὶ δὴ ἔφυγεν ἡ φάλαγξ ἀπὸ τῆς στρατιᾶς, ἐκεῖνοί τε οἱ ὑπὸ μὲν τῶν ἐς βασιλέα πράττοντες ὑπελάμβανον, ὅτι μὴ ἐθέλουσιν ἀλλήλοις δοῦναι· οἷον δὲ ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν ἐγένετο πολλὰ καὶ μέγα, ὡς ἔφασαν· ἐδόκει δὲ καὶ οἷον ἦν πρὸς τὸν ἀρχηγὸν ἔμελλον αὑτοῖς προσβλέπειν, ὅπως ἂν ἀποκτήσειαν τι, ἢ ἀλλὰ τινὰν δύναμιν ἄλλην.

Καὶ οἱ μὲν οὖν ἄλλοι οἱ στρατιῶται ἔλεγον ὅτι οὐκέτι ὅσοι ἦσαν προτέρως, ἀλλὰ πολλοί ἐγιγνόντων τῶν ἀνθρώπων καὶ τούτων τῶν δυσχερῶν τὰ μὲν ἄλλα ἐπὶ τῆς προμελείας ἐπῃνιούμένων, ἔδει τὸν τῆς πορείας τρόπον μεταβάλειν.

Ἐκεῖνοι δὲ οἱ ἄλλοι οἱ ἡγήτορες, ὡς τὰ ἔργα ἔχοντα, ἐπείγοντο ἵνα μὴ ἐπιὰν ἐπὶ θάλασσαν ἔτι ἀργότερον, ἀλλὰ ταχὺ τὰς σπονδάς τε καὶ τὰς ἐπαφορὰς ἐπιτελέσωσιν· ἦν γὰρ πλείω χάρις ἐπὶ τῶν ὅρων τῶν ἐπὶ τῇ θαλάττῃ ἢ πρὸς τὴν ξηράν.

Οἱ δὲ πολλοὶ φασὶν ὅτι ἐλθόντες πρὸς τὴν θάλασσαν ἰδοῦσιν ὅτι ἡ ναῦς καὶ οἱ ἐπιβαίνοντες ἔχουσιν ἄφθονον τροφὰς καὶ ὕδατος, καὶ ὅτι διὰ τῆς θαλάσσης εὐκολώτερον μεταφερόντων ἂν εἶεν ἃ τῇ χερσὶ δεῖται τῆς στρατιᾶς.

Ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ ὅτε ἐπὶ τὴν παραλίαν ἦλθον, πολλοὶ ἀνῆλθον ἐπὶ τὰ ἀκρογυάλια καὶ ἐσκόπουν τὴν θάλασσαν· καὶ ἐπὶ τῇ ὄψει τῶν ὕδατων ἦν ὡς αὐτὸς ἔπραττεν ἕκαστος, πάντες οἱ μὲν ἐθόλωσαν ἡδονὴν μεγάλην, οἱ δὲ ἔδεισαν φόβου τινός.

Τότε τινὲς ἔκραξαν· Θάλαττα! Θάλαττα! οἱ δὲ ἄλλοι παρῆγοντʼ οἱ ἔχοντες τὴν ἄμψυχον ἀδυναμίαν, οἱ δὲ καὶ ἐνθουσιάζοντο χαρᾶς. ἦν δὲ τοῦτο τὸ ῥῆμα ἔργον μέγα πρὸς τὴν ἡσυχίαν καὶ πρὸς τὴν τοῦ ὄχλου τήν ἔντασιν ναυμαχίᾳ.

Μετὰ δὲ τὸ στὸ θορύβῳ τούτῳ ἐτάξαντο τὰ πράγματα, ἐπιβαὶνοντες ἐπὶ τὰ πλοῖα, οἱ τὰς ἐπʼ ἀρχῆς ἀρχὰς ἔχοντες παῖδες καὶ ἄνδρες ἐν χεροῖς θησαυροὺς καὶ σκεύη παρέχοντο, ὅπως ἂν ἡ πορεία ὑπὲρ τῆς θαλάσσης ᾖ ἀσφαλέστερα.

Καὶ ἐγένετο ὅτι οἱ πλοῖοι ἐξεπλούν, καὶ ἡ φάλαγξ ἠκολούθει ἐπὶ τὴν ἑκάστου ναῦς ἐφόρτισαν· καὶ οἱ ἄνδρες οἱ ἐπὶ τῆς θαλάσσης ἤσκουν ὅτι ἔπρεπε, οὐχ οἷοί τε πάντες ἀλλʼ ὅσοι ὑπῆρχον ἐπιτήδειοι.

Οἱ δὲ ἡγεμόνες ἐπεμελογοῦντο τὰς ναῦς καὶ τὰ σκεύη, ἵνα μηδὲν τι πρὸς τὴν πορείαν ἐλλείπῃ, καὶ τὰς τιμὰς τῶν τροφῶν ἐκοστολογοῦντο, ὅπως ἀναγκαῖον μὲν ἦν τὸν πληθυσμὸν διατηρεῖν, καὶ ἑκάστου τὰ συμφέροντα προσέχειν.

Καὶ οἱ ναῦται ἦλθον ἐπὶ τοὺς ἦχους τῶν κωπήρων, καὶ ἤρξατο τὸ πλοῦν ἐν ἡσυχίᾳ, οἱ δὲ στρατιῶται ἐν ταῖς ναυσὶν κατέκειντο, τρέφοντες ἑαυτοὺς ἂν ἔχοντο, μηδένα ἀδυνατοῦντα ἀφεῖναι.

Τὰ δὲ περὶ τὰς ἔπαρχοι καὶ τὰς σπονδάς καὶ τὰς διαπραγματεύσεις ἐς τὰς ἡμέρας ἐγένοντο, ὡς ἂν εἰρήνην καὶ εὐταξίαν ἔχοι ἡ στρατιὰ· πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα ἔργα ἐπὶ τῆς θαλάσσης διετέλουν οἱ ἄνδρες.

Ὅταν δὲ τὰ πλῆθη ἀναπαύωνται, ἐγένετο ὅτι πολλαὶ παρένυχοι καὶ πεῖραι τῶν ναυτῶν ἔπραττον, καὶ ἔτι πλέον καὶ μικρά, ἔνθα τε τὰς ὁδοὺς ἐπιμελοῦντο καὶ τὰς ἀνάγκας ἀναιροῦσιν.

Τέλος δὲ ὅσα ἔμενον ἐπὶ τῆς πορείας ἐτελέσθησαν, καὶ οἱ μισθοφόροι ἐπὶ τῆς θαλάσσης παρήγαγον ὅτι δεῖ, καὶ ἡ πόλις καὶ τὰς περιεχούσας ἔλαβεν ὄψιν ἠρέμης, ὡς ἂν ἀναπαύοιτο τὸ πλῆθος ἐπὶ τῇ ξηρᾷ.