Ἡροδότου Ἁλικαρνησσέως ἱστορίης ἀρχή. Ἡμεῖς μὲν ἤδη ἔγνωμεν ὅτι ἀπὸ Λυδοῖν τε καὶ Ἀχαιῶν ἐνίοτε καὶ Ἕλλησιν ἔπερ ἀκούσαντες ἐξεμνήσασθαι καὶ ἐπιχειρήσαντες ἀπὸ τῶν παλαιῶν ἐν τῇ ἀρχῇ λόγων καὶ γεγονότων διηγήσασθαι, ὡς οἱ μὲν ἄνδρες τὰ πλείω εἴησαν γνῶναι, οἱ δὲ γέροντες τὰ ἔργα ἐλπίζουσιν ἀκοῦσαι, ἵνα ἂν τοῖς νεωτέροις διηγήματα ἔσονται.
Ἀρχόμενος δὲ ἀπὸ τῶν πρῶτων αἴτιων, ἃ μὲν εἰσὶ λόγοι τε καὶ ἔργα, διελθεῖν ἔδοξεν· τὰ μὲν γὰρ τῶν πλεῖστων ἀκούειν καὶ διαφθείρειν ἑκάστου τῆς μνήμης ἔπρεπε, τὰ δὲ ἄλλα ἔστιν ὅσα ἀπὸ πολλῶν ἀνθρώπων ἔσχον ἀκοήν· ἥτις οὐχ ἥκιστα ἀξίζει τὸν λόγον.
Ἐκ τούτων οὖν ἐγὼ ἤρξατο τῆς μνείης· ἀποδεξάμενος τοὺς μὲν μύθους, οὐχ ὡς ἱστορίας ἑκάστου τὰς ἀπόψεις, ἀλλ᾽ ὡς ἔχει ἡ παράδοσις καὶ ἡ ἀκοή. ἔτι δὲ τοῖς μὲν συγγενεστάτοις ἐπείγεσθαι πείρα· τῶν δὲ ἀλλήλων ἤδη ἀκούσας ἐγειρόμην ἐνθυμηθῆναι τὰ ἔργα.
Ἐπειδὰν δὲ ἀναγνώσω τὰ ἔργα τῶν Λυδῶν καὶ τῶν Περσῶν, ὅπως καὶ ἀπὸ τῶν ἐλαχίστων αἰτίων τῶν κακῶν ἀφʼ ὧν ἐγεγόνει τὸ μέγα πλῆθος, ἔδει ἂν ἀναφέρεσθαι τὰ πρῶτα· τὰ μὲν γὰρ ἐν ὑμῖν ἐπῄνεσαν, τὰ δὲ ἐν τοῖς ξένους σοφίαις οὐκ ἐδόκει ἀμελεῖν.
Τὰ μὲν οὖν πρῶτα θαυμάσια πολλὰ τε καὶ θαυμαστὰ ἐγένετο ἐν Ἅλικαρνασσῳ, ἔνθεν ἐστάλαξα τὴν ἱστορίαν· ἐγὼ δ᾽ εἶμι τὸν ὅσον ἄνθρωπος δύναται διηγεῖσθαι, καὶ ἂν ἔστι γεγονὸς πρὸς τὰ λέγοντα, τοῦτ᾽ ἀπαγγελλέτω.
Ἔτι δὲ οὐκ ἔστιν ὅσα πάντα ἐλπιζόμενα ἐπαρκή· διὸ μὲν καὶ ἡ ἱστορία ἐστὶν ἀναγκαστική, ὅτι πᾶσιν ἰδεῖν ἀνθρώποις οὐκ ἔστιν. Εἰ δὲ ἄν τις τῶν ἀκριβεστέρων ἐξετάσειεν, οὐκ ἂν ἔλειπε τοὐλάχιστον τῶν πόνων· ἀλλὰ τοῦτο μέγα τῷ ἀνθρώπῳ χρήζειν, ἵνα μὴ ὑπερεκτιμᾶται ἡ μνήμη.
Οὕτως οὖν ἤρξατο Ἡρόδοτος διηγεῖσθαι, μνημονεύων τὰ τῆς Ἀσίας καὶ τὰ τῶν Ἑλλήνων πράγματα· ἥκει μὲν οὖν ἐπὶ τοὺς ἀρχαίους ἀνθρώπους, ἀφʼ ὧν ἔτι καὶ νῦν λείπεται ἡ αἰτία· καὶ τοῖς νεωτέροις δέκασιν οὐκ ἀπήνεκτο πρὸς ἀκοήν.