ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Ὅτι καὶ ἐγὼ ἀληθῶς πειράσομαι λέξειν, ὡς δὴ ἄνθρωπος ἔγω, οὕτως ἐπείσθω τὸν ἔχοντα τὴν μύσταν. Καὶ γὰρ ἂν εἴπωμαι ὅτι ἐνταῦθα ὑμεῖς ἀκούσετε, μὴ ἐκθαμβηθῆτε· οὐ γὰρ οἷοί τε εἰμὲν παρῆλθον ὥσπερ ἄλλα τὰ κωμικὰ μέρη, ἀλλ' ἔσται πρᾶγμα ἕτερον.
ΣΤΡΩΜΑΤΙΣΤΑΣ. Ἄνδρες, οἶμαι ὅπως ἔχει τὸ πρᾶγμα· ὁ παῖς μου ὁ Σοφιστὴς, ἅτε μάλιστα μαθόντων, ἐξαπατήσας μ' ἔδωκε δίκην τὴν ἐντεῦθεν. Ἐγὼ δ᾽ ἀνοήτως ἠπιστάμην ὅτι τι οἷός τε ἐγὼ ἔσυμεν, καὶ ἦλθον ἐπὶ τὸ σχολεῖον αὐτοῦ.
ΣΟΦΙΣΤΗΣ. Ὦ φίλοι, ἀκούσατε· οὐ γὰρ ἄνευ λόγου δεῖ τὰ νείκατα τὰ μὲν ἔχοντα πρὸς ἡμᾶς ἀποθρῆναι. Εἰ μὲν γὰρ καλῶς ἔχει τὰ πράγματα, οὐκ ἂν ἡμᾶς ἐμπαικτῶν ἔχοιτε· εἰ δὲ μὴ, ἴσασιν οἱ θεοί.
ΣΩΚΡΑΤΗΣ (δὲν ἐν τῷ ἔργῳ τὸ ὄνομα ἀκριβῶς ἀντιστοιχεῖ). Τοῦτο φησὶν ἡμῖν ἡ σοφία· οὐ γὰρ ἀπὸ τῶν ἔργων ἡμῖν, ἀλλ' ἀπὸ τῶν λόγων ἡ ψυχὴ σωζέται. Εἰ γὰρ ἀσθενῶς ἔχει τις τὸ σώμα, ἔτι μᾶλλον ἡ ψυχὴ δέον ἐπισκευάζεσθαι διὰ τῶν λόγων.
ΣΤΡΩΜΑΤΙΣΤΑΣ. Τότε μοι εἶπεν ὁ παῖς· ἔλευθ', εἶπεν, μανθανεῖν· ὀψίς ἐστὶ τῆς ἡμέρας, καὶ ἐν ταύτῃ σοι διδάξω τὰ ἄνω καὶ τὰ κάτω, τὰ μέσ' ἀκριβῶς. Ἐγὼ δὲ χαίρων κορυφαῖος ἦλθον, ἐλπίζων ὡς εὐπορήσω πλουτίζειν.
ΣΟΦΙΣΤΗΣ. Ἔστι δὲ τὰ τοιαῦτα· ἡμεῖς διδάσκομεν ὡς ὁ καιρὸς μεταβάλλει τὰ πάντα, καὶ τὸν ἄνθρωπον ποιεῖν θεῖον ἐπὶ τῆς ἐπιστήμης. Μάθημ', ἔφη, ὅτι τὰ σύννεφα καὶ αἱ Νεφέλαι ζῶσιν, καὶ ἡμᾶς παρέχουσιν αἰτήμασιν τὴν δύναμιν.
ΧΟΡΟΣ. Ὥστε οὖν ἔλεγον οἱ παλαιοὶ, ὅτι τὰ νέφη τιμὰ ἔχουσιν· οὐ γὰρ ἀλλήλοισιν ἀποστρέφουσιν, ἀλλὰ καὶ ἐν συγκροτήσει τὴν πόλιν ἐπιτηροῦσι. Ἄλλοι δὲ λέγουσι μᾶλλον ὡς θεαὶ ὡρολόγοι εἰσίν, καὶ δι' ἐμέθεν τάσαι τὰ πονηρὰ καὶ τὰ ἁγνά.
ΣΤΡΩΜΑΤΙΣΤΑΣ. Κἀγὼ τότε ἔλεγον· τί τοῦτο; ἔξωθεν οὖν ὁ νοῦς μου ἀπ' ἀρχῆς ἤνοιγεν, καὶ ἦλθεν μοι ἡ ὑπόνοια· ἂν μὴ σοφιστὰς ἔχοιμι, πώποτε οὕτως ἔσται;
ΣΟΦΙΣΤΗΣ. Καὶ ἔδειξα αὐτῷ ἐκείνοις ὅτι ἡ διάνοια ἐστὶν ὡς ἄνεμος, καὶ ὅταν ὁ ἄνεμος πνέῃ ἐντεῦθεν, τὰ σύννεφα προσιένταί σοι, καὶ διδάσκειν σε· εἰ δὲ μὴ, ἔτι δεινόν.
ΧΟΡΟΣ. Οὕτως οἱ Νεφέλαι ἐνδημοῦσιν ἡμῖν, καὶ ἡ σοφίη ἐκ τῶν νεφελῶν ἔρχεται. Ἄλλοτε δὲ καὶ ὑπὲρ τῶν πατρίων ἐθῶν σπαράσσομεν, ὅταν οἱ νέοι τὰ πρῶτα μαθόντες ἐπαίνονται τὰ τῆς νέας παιδείας.
ΣΤΡΩΜΑΤΙΣΤΑΣ. Ἔπειτα μοι ἔδωκε μεταχειρίας, καὶ ἡμῖν ὅλην τὴν τέχνην ἐδίδαξεν· τὰ μὲν ἑνὶ ἐπεδίδαξεν, τὰ δὲ πλείω ὑπεξηγήσατο. Ἀλλ' ὅτε γε ἐπείσθην, ἤδη ἠπίστατο ὅτι τὸ πρᾶγμα ἐξεφανέρωντο παροιμίαις.
ΣΟΦΙΣΤΗΣ. Εἰ ὑμεῖς ἐθέλετε μανθάνειν τὰ ἀληθῆ, ἤδη διδάξω ὑμᾶς· μὴ γὰρ ὑβρίζειν τὰ παλαιὰ, ἀλλὰ ἰδεῖν τὸ καινόν. Ταῦτα λέγω ὡς ἀληθῆ, οὐχ ὡς ῥητορικὰ πειράματα· ἡ γὰρ πόλις ὑφ' ἡμῶν σωθήσεται.
ΧΟΡΟΣ (ἐπίλογος). Καὶ οὕτως ἐστὶν ἡ ὑπόθεσις· ὁ Στρωματίστας, ἀπατηθεὶς ὑπὸ τοῦ Σοφιστοῦ, ἔρχεται ὑπὲρ τῆς πόλεως καὶ τῶν παλαιῶν ἔθων. Τοῖς Νεφελαῖς δὲ ἐπιτείνεσθαι τὴν εὐφημίαν, καὶ ὁ κωμικὸς λόγος ἀποσκοπίζει ἐπὶ τῇ κωμῳδίᾳ.