Carmina Burana: O Fortuna et carmina selecta

Carmina Burana (manuscript: various medieval poets, anonymi)

Original language · as published

O Fortuna velut luna statu variabilis, semper crescis aut decrescis; vita detestabilis nunc obdurat et tunc curat ludo mentis aciem, egestatem, potestatem dissolvit ut glaciem. Sors immanis et inanis, rota tu volubilis, status malus, vana salus semper dissolubilis, obumbrata et velata michi quoque niteris; nunc per ludum dorsum nudus fero tui sceleris.

Sors salutis et virtutis mihi nunc contraria, est affectus et defectus semper in angaria; natus morimur suspiro, recreamur et dolor. O Fortuna, plango vulnera, cuius scelus vellet quis non dare? Cuius res sunt venti et fluctus, rota tu volubilis, status malus, vana salus.

Tempus est iocundum, tempus est triste, tempus ludendi, tempus plorandi, tempus amandi, tempus odi, tempus bellandi; omnia sub sole sunt mutabilia et caduca, gaudia praeustis, desideria fugitiva, sicut noctis lumen premitur ante auroram.

Fortuna rota volvitur, labentem res tollit, superbo submittit; sicut aqua saxum attingit et itum restituet, sic fortuna homines ad diversa dirigit. Hic laetus, illic miser; mihi contingit ut sim testis vicissitudinum saepe acerbarum.

Dum lux est, vivimus et laetamur; dum tenebrae veniunt, suspiramus et gemimus. Amor et voluptas saepe inanis; gula et avaritia magnam partem vita corrumpunt. Temperantia et pax praesentis momenti est, sed humana fragilitas eas saepe vincit.

Ecce, puella pulchra, oculis lucida, calida repente meum cor rapit; ad eam cantare coeperunt vates, et amoris ignis in pectore accenditur. Dulce est morsuosa cura, sed saepe pudor et timor corda tenent, nam fortuna amantium variat.

Vita est brevis et mollis, cras moriemur, hodie gaudere oportet. Carpe diem, ne crasti ventura speres; nam incerta sunt quae ventura sunt, et rota Fortunae cito vertitur. Sis prudens in gaudio, sapiens in dolore.

Ruricolae et iuvenes in taberna convivia celebrant, vina adhibent laetitiam, cithara et tibia ludunt; goliardus saltat et ridet, verba veniunt lasciva. Sed post convivia sequitur tristitia si moderatio non custoditur.

Nunc ad cantica de natura: hiems dura, nix cadit, frigora penetrant; ver reddet vitae et florem affert; aestas solis ardore pleno gaudia dat; autumnus frugem affert et ventrem saturat. Sic rota tempora vertere docet, et omnia subiecta sunt legi mutationis.

Laus Deo pro donis, sed homines scit opportunitatem et pericula; gloria et honores fugaces sunt, et humiles memoria retinet Deum. Sapientia est animam admodum tueri et cor in humilitate colere, quia pulchrum est quod aeterna est.