Homo sum; humani nihil a me alienum puto. Multa mihi fortasse dicta sunt, sed haec est sententia: neque me malo, neque me male laudari oportet: si me bene audire volo, tibi confiteor; si male, tibi excusor. Quid tibi cum rudentibus? Quid cum Eloquio? Quid tibi cum isto minime horum? Nam si ille sententiam dixisset, ego non solum recitassem, sed etiam eleganter dicerem, ut scias quae sunt, atque ut me, si illum fuissem, audire mallem.
Quid? ego me liberum dixerim? Equidem istuc vereor: nam multi iudicaverunt me liberos esse, quod a Carthagine sum venio; sed dum id dixerunt, non intellexerunt quid dicerent. Sed ego me non ita nihil verendum fateor, quin etiam carminibus studeam, si quid mihi iusserit fortuna; atque haec est ratio, cur, quotiens aliquid a me dicitur, mihi proventum sit.
Quod si quid in Graecis litteris intellexi, id in Latinum transtuli; non ut omnia sine exceptione conservarentur, sed ut, quoad id facere potui, veritatem fabulae retinerem. Nam plane id est, quod me ad publicum deduxit, ut veram naturam hominum proferrem, nec solum auctoritates colligerem, sed morum imitatorem facerem.
Quare, si quis Latinum verbum Graecum eloquium commutavit, hoc fecisse me non debet invidiae esse causa: nam si et lingua et mos et res alia essent eadem, ne quodammodo etiam fabula debeat eodem modo retineri? Sed hanc, mi iudices, contrariam molem ferre necesse est: ego vero id quod vires meas sinunt, pro virili parte observavi.
Multi autem me accusant quod ego auctores Graecos mecum adferam; illi autem, qui ita dicunt, nescio an ita dicant ut libenter dicant. Nam quisquis auctores alloquitur, aut eos laudat aut reprehendit; ego vero eos, quos imitari debui, secutus sum. Quod si quid legitimum Graecis poetis contulit, id aut prodesse aut delectare debet.
Si quis vero me reprehendit quod ego non plane idem servavi, id agnovi: nam neque litterae neque mores inter Graecos et Romanos idem est; atque ita id fieri non potuit ut vix aliquid non mutarem. Quod si in his mutatis aliqua res ham perdita videatur, id ego non solum excusabo, sed etiam mittebo in utilitatem auditores, quia nemo est qui ex his utitur, quin aliquid mutet.
Atque utinam, iudices, non tam in verbis quaeratur veritas quam in rebus: nam saepe dixi, quod in re verum est, me admonuisse, nec id ego sine causa feci. Qua de re si quis mihi aliud arguere velit, dicat; ego vero nullum meum factum sine iustificatione feriam.
Sic ergo, mi amici, meo quemque modo utor: qui Graece bene docent, ad id retineant; qui vero Latine, ad id pergant; neque meum est, ut quisquam mihi gratias agat, sed ut, quicumque nunc adfuit, me iudicet secundum merita. Hanc habete prologi conclusionem: quod si aliquid in his scriptis fragilius est, id velimus ignoscere, quod in artificio proeliorum est humanum.