Τὰ εἰς ἑαυτόν (Ἔκδοσις Ζ')

Μάρκος Αὐρήλιος

Original language · as published

Ὅτι σκέψεις ἐκ τῶν παραδείγματῶν ἑτέρων γίνονται ἡ ἡδονή τῆς ψυχῆς· ἀλλὰ καὶ ἑξαίρεσις τοῦ σθένους. Καὶ ὅπως ἔστιν χρήσιμον ἀναμιμνῄσκεσθαι τὰς ῥίζας καὶ τὰ λόγια τῶν διδασκόντων, οἷα ἔπαθον ἀπὸ Ἐπίκτου, Ἀππ. Σ., Ρούφου, τῶν μητρός μου λέξεων, τῆς τῆς Ἀθηναίας Σιρής, καὶ ἄλλων.

Μηδέποτε παραιτεῖσθαι τὸν ζῆν ὑπὸ φόβου ἁμαρτημάτων, ἀλλὰ μᾶλλον ἐξέσται ὅτι τὸν ἐν τῇ φύσει ἔχοντα βίον ἀμείβειν, ἐὰν ἐντεῦθεν βουλευθῇ. Ἐνθυμοῦ τὰ τῆς ψυχῆς ὅρια καὶ τὰ ῥήματα τῶν πράξεων, ὡς ἐάν τις ἀπὸ τῆς ἡμέρας ὥρας μεταλαμβάνει τῆς δυνάμεως τῆς φύσεως.

Ὅτι τὸ κατ' ἐκεῖνον νοῦν ἡσυχάζειν δεῖ· οὐχ ὑπὸ τῆς πλάνης τῶν ὀργάνων ὑποτείνεσθαι τῷ νομιζομένῳ βίου, ἀλλὰ τῆς εὐταξίας. Ἐπεὶ δὲ ἡ ψυχὴ ἐντόνως ζητεῖ τὸ ἀληθές, μὴ ἀφεῖναι τὴν διάνοιαν αἰχμαλωτίζεσθαι ὑπὸ τῆς αἰσθητῆς παραπλάνησης.

Μηκέτι διακρίνοις τὰ ἐξ ἔξω πράγματα ὡς οὐκ ἔσω, ἀλλὰ πάντα δεδομένα τῇ κοινῇ φύσει ταὐτὸν ὑποκείμενα. Ὅταν δὲ ἐκφεύγῃς τὸν ἰδιώτην τρόπον, συγχρόνως ἡσυχάζει ἡ ψυχὴ διὰ τοῦ εὐλόγου κανόνος.

Σκέψαι ὅτι οἱ ἄλλοι χρήσιμον ἔργον ποιοῦσιν ἐν τῷ κόσμῳ· καὶ ὅτι ὅσα πρᾶγμ' ἀνήκουν πρὸς τὴν κοινὴν ἔκβασιν, ταῦτα μὴ ἐπαινεῖς οὐδὲ κατεπαινῇς περὶ τῶν ἄλλων. Ἐάν τις σὲ ἀδικῇ, ἔχε ἐνθυμήσεως ὅτι ὁ κόσμος ἔστι δίκαιος, τὰ δὲ ἄνω τῇ φύσει ἀποκαθίσταται.

Μηδὲν μέγα ἀκούσας ὑπὲρ τοῦ ἐτέρου φρονήματος ἐπιθύμει· ἡ γὰρ ψυχὴ τὰ ἑαυτῆς ἐπιχειρήματα ἔχει. Ἐξαίφνης δὲ τὰ εἰρημένα ἀπόλλυνται, ἐὰν μὴ τὰ ἐν τῷ νῶι βραδέως καὶ ἐχῇς, ἀλλὰ ἁρπάζῃς τὰ τῆς στιγμῆς τερπνὰ.

Ἔχε ἐν μνήμῃ ὅτι πάντα μεταβάλλεται· τὰ μὲν ἄνθρωποι, τὰ δὲ φαινόμενα, ἐλθόντα καὶ παρέρχοντα. Ἀπόλαυσε τὰ ὄντα τῆς ὥρας, μὴ ἐνδύσασθαι αἰσθήματα ἐπ' ἀνάγκης ὡς ἀεί. Οὕτως ἐλευθεροῦται ἡ ψυχὴ.

Μη σπουδάζῃς ἔτι πρὸς τὰ μεγάλα ἐπιτεύγματα, ἀλλ' ἔργον τὸ ἐν τῇ ἐπαύριον ἁπλῶς ποιεῖν. Πορεύου μετὰ τοῦ κόσμου οὐ κραταιῶς, ἀλλὰ τοῖς ὁμοίοις τῇ φύσει. Ἐστὶν δὲ τὸ πρᾶγμα ὅτι ἄνθρωποι πολλοὶ οὐ συνιῶσιν τὴν ἡμετέραν ἄσκησιν.

Ἐνθυμοῦ τὰ πεπραγμένα τῆς παρελθούσης ζωῆς, καὶ μὴ λυποῦ τὰ ἔμπροσθεν, ἀλλὰ ἔχε τὴν προαίρεσιν ἑκάστοτε ὡς εἰς ἐξεργασίαν ἀρετῆς. Οὐ γὰρ τὰ πεπραγμένα ὑποκρίνονται, ἀλλὰ τὰ τῆς ψυχῆς ἐπιχειρήματα.

Μὴ φοβοῦ τοῦ θανάτου, οὐ γὰρ ἐν τῷ θανάτῳ τὸ κακόν· ὅσα ἡ φύσις ἔχει, ταῦτα καὶ ἀφαιρούμεθα. Ἐὰν ὁ κόσμος ἀλλοιούται ἄλλως, οὐχ ἡμεῖς ἀδικηθήσομεν, ἀλλὰ ἡμῖν ἡ ἀνταπόδοσις ἐκ τοῦ ἔργου.

Ἔχε τὸν νοῦν καὶ τὰς πράξεις ἁρμονικὰς· ὥσπερ ὄργανον ὀργανοπαίγνιον, οὕτως καὶ ἡ ψυχὴ δοκιμάζει ἑκάστην ῥοὴν. Μηδέποτε ἀφεῖναι τὸν ἐαυτόν ἄλογον· ἀλλὰ ἐπιχειρεῖν ἐν ἡσυχίᾳ καὶ σύνεσει.