Quo modo, mi Lucili, animum ad bene vivendum instituas, credo te iam satis docuisse; sed cum sciam te animum non ceteris tantum, sed etiam tibi ipse imperio teneri, volo quoniam et ipse id, quod a te peto, facias. Nam ut si quis imperat, commendant ut et ipse ipsum praebeat exemplo; ita in disciplina animi: non satis est alios recte regere, nisi et se ipse gubernes.
Mihi vero rei publicae adornandae nihil est utilius quam recensere, quid in vita agendum sit, quid vitandum; nihil magis etiam in privato usu prodest. Quandoquidem omnis vita animi est, id est recte concipiendi et bene sentiendi commoditas, non rusticus metabolism, quietem corporis quaerens, sed animi temperies, nec sermone tantum doceri potest, cum ipsa vita exemplis firmetur.
Ergo primum quod facere debes, est diffidere fortunae, iam pridem estar, quae cito transit; nec ulla res perpetua est. Quamquam alii indignatione cedit, tu prudentia; ita adhortationibus cedant, non necessitatibus. Quae res est ergo, cur in terrena tam insidiis teneris? Mortem specta non tam impropria ut timeas quam ne negligas.
Considera semper te moriturum: id te ad bootrem modestiam compellebit, ad voluptates moderandas, ad animi constantiam; ea enim quae sciuntur finem habere, minore amore devincta sunt. Quicumque enim ignoret finem rei, nihil colligit, nihil metuit; perseuerat; ingenti cupiditate rapit, dum videtur tempus esse infinitum.
Hoc industrius exerce, ut mortem frequenter mente revocas; non ut tristitia afficiaris, sed ut praeparatione vita beata appareat. Qui enim mortem non timet, iam liber est; qui ea libere fruitur, id est dominum potestatem in se habere. Mortem igitur frequentare discamus; sic quicumque etiam sublatus sit parvo labore peribit.
Praeterea considerans mortalitatis finem, adiuncta desideria cohibebo; quam multi turpitudines cupiditatibus cedunt! Quid prodest enim diuturna ac strenua laborare, si id quod voluptati traditum est ad parvum tempus pertinet? Quid princeps misere conspiciet cum postea in pulverem redactus erit, nec nomen, nec res manebit?
Denique, si mortalitatis cognitione animus temperatus erit, non modo ad lenitatem veniet sed etiam ad fortitudinem: nam qui finem rerum videt, nullo metu territus est exspectatione; ita etiam praesentia humilia leniter feret. Sic igitur, mi Lucili, vivendum est: semper parati et vacui tumultu cupiditatum, ut cumque eveniat, animum aequum servent.