Ὀδύσσεια Βʹ ΞΧΙΙ (Σφάγιοι τῶν μνηστῶν)

Ὅμηρος

Original language · as published

Τότε δή οἱ ἔπι δαΐφρον Ἰθάκης ἀνὴρ Ὀδυσσεὺς χερσὶν ἀμφὶς ἐπεύχετο· τοὶ δὲ θυμὸν ἑλόντες ὑπὸ χερσὶν ἄρπασαν· ἤριπε δ᾽ ἔπειτα βλέφαρα λευκὰ ἀμφὶς αὐτοῖο κατὰ γαῖαν ἔπι πημάων· ἀμφὶ δὲ ποντόπλοιο πολλὸν ἔνιπτον αἰπὺν ἦμαρ. Ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἄρα σὺν τᾧ σφιν ἀνὴρ ἴδεν, ἀλλὰ χρυσόθρονον Ἀθήνησιν ἀεικέα προσέθηκε· παρατείνετο δ᾽ ὡς ἐνὶ θαλάμητι ἐόντες ἱππόκομοι.

Τότε μὲν καὶ μνηστῆρες πολλοὶ ἀναβῆναι κατὰ βόθρον, σάκος ἐνὶ χειρὶ ἐχὤρουν· πρῶτος δὲ Πολύβιος ἔπειτ᾽ ἄρα τ᾽ ἔλεξε· «οἴμοι, τὶ δὴ νῦν ἔργα; εἴ τίς ἄρα σοὶ πατρὸς ἔλαχος ἦεν, ἢ κέλευθος ἔμπεδον, ὅτ᾽ ἐπεῖδε καλὸς ἀνήρ, ἤδη χεῖρας ἐξελθών, οὐκ ἐπὶ σὺν ἄνδρα τλήμων ἔμενεν.» Ἔπειτα δὲ πρὸς αὐτὸν ἔλεξε τὰ μὲν οὐκ ἐννόησε.

Τότε δ᾽ Ὀδυσσεὺς μέγας ἀρηΐφιλος φθιμένα νῆες ἔτελλεν· τὼ δ᾽ ἐν χερσὶν ἀνέθηκαν μαχαιρᾶς· οἳ δ᾽ ἄρ᾽ ἀποκριτὴρες ἐξ ὀμμάτων ἔβλεπον ἐπὶ χθονί, ἔμπης δ᾽ ἐν χέρσῃσιν ἔχον. Ἀθανάτων ὕπο, κτεάνων ἐριβώλακας, ἔνθα κατ᾽ ἄκρον ἀνὴρ ἔνι, ὡς ἄρ᾽ ἠδὲ ξυνέσαντο φθιμένα πολλά.

Ἔνθ᾽ ἄρ᾽ Ἀθήνη δεινὴ γυνὴ ἀνὰ πύλας ἔστη, ὑπὸ δὲ μάλα λαμπρὰς ἀγλαὰς ἀνὰ καρπαλίμοισιν· ὣς ἔνι τοῖσιν Ὀδυσσέι κεῖνος ἐφήμι· «νῦν μὲν ὑμεῖς, ὦ Μυρμιδόνες ἄριστοι, ἤμαθ᾽ ἔχοντες ἀριστὰ, αὐτοὶ μὲν οἱ ἀμφοτέρωθεν ἦλθε χεῖρας, οἳ δ᾽ ἄρα νῦν ἀναβῆναι τὰν παίσαντες ἐπὶ αὐτοῦ ἔσεισαν.»

Τήν ῥά οἱ περὶ δῶμα μάχαιραν ἕλκετο δεινὴ λιγυρὴ ἔχουσα· τὰ δὲ ἄρ᾽ ὀπίσσω ἐνὶ θυμῷ ἔχοντο πολλοὶ ἄνθρωποι· τῶν μὲν ἔπειτ᾽ Ἀθήνη προσέφη πρὸς ἄκρον· «οἴμοι, μνηστῆρες, σᾶς ἔπεφνης ἔκτα, ἀλλὰ μὲν οὐκ ἄρ᾽ ἔτι χρὴ κατατεθραῖσθαι.»

Ἐνθάδε δὲ Ὀδυσσεὺς ἀνὴρ πολυμήχανος ἔνθα ἕτερα ἐρυσσάμενος· καὶ μνηστῆρες ὀπὶ πλέον ἐπὶ τὰν αἶαν ἥβην· ἄλλοι δὲ χεῖρα ἐπαίνεσαν, καί ῥ᾽ ἀείδεσκον ὀλοὰς ἐπὶ φρεσί. Ἀλλὰ τὸ σοὶ ἔργα ἔνι παδεύειν, ἀνευθέως ἐπείγονται ὡς πέπυσται τῷδε σκότος.

Τότε δ᾽ Ἀθήνη μιν ἀνὰ δίφρον ἐνὶ πύλῃσιν ἐξέσχετο τεθνεῶσα, ὅτε μὲν ἐς πολὺν ἔφθασαν· οὐδὲ γάρ ποτ᾽ ἀκοῦσαν ἀμφοτερόθεν ἀνθρώπων ἄστυ τὸν πολὺν. Τότε δὴ οἱ ἔπειτ᾽ ἀμφὶ μένος ἔχον τῶν ἐπὶ χθονί, ἑκάεργος ἦεν ἐνὶ θυμῷ θέσφατος·

Οἳ μὲν ἀραρυῖαι πολὺν ἀσπὶν ἐπὶ στῆθε λαβόντες, ἐπίστεγον ὑπὲξ ὀξέθος· πολλῶν δὲ ξιφῶν ἦσαν ἐν χερσὶν ἀπομεινάμενοι, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἄρα ὑπὲξ ὀπιδός· ὅτ᾽ ἄρ᾽ ἔνι ὁ πᾶσιν ἔδεξεν ἄναξ Ὀδυσσεὺς ἐνὶ φρεσὶν ἀμφοτέροισιν.

Περὶ δὲ κῆρας ἔπειτ᾽ ἀναβήναι πολλά, τὰ δ᾽ ἄλοχοι ἀμφιπρόσωποι μέλαιν ἔχθιζαν· Ἔπειτ᾽ Ὀδυσσεὺς ἔνιπε μόγις· «μνηστῆρες, ἔρρωσθε, οἵα ἦ τ᾽ ἐλθέτε, οὐδ᾽ ἔσται νέον ἐνὶ χθονί·» ἀλλ᾽ οὐκ ἔπεισαν·

Ἔπειτα δὲ οἱ ἐς μνηστῆρας ἀνόπαισι θούριοι ἐπέσσυτο· ἤθελον γὰρ οἱ Ὀδυσσῆα πείθειν, ἀλλ᾽ ὀξύθυμοι φάναι ἤγγελαν, καὶ πολλοὶ ἦσαν ἐπ᾽ αὐτοῖς ἀλώπες. Τότε μὲν Ἀθήνησιν ἐπὶ στοναχμοῖσιν ἐγγίζουσα, Ἀλάσται τ᾽ ἔρυκεν·

Ἔνθα δὴ Ἀθηναία θεὰ μιν ἀνὰ χείρεσσιν ἔσχε· καὶ Ὀδυσσεὺς χέρεσσιν ἀπαύρων σιδήρεον ἄρχετο τὰ χεῖρα, ἐν δὲ θυμῷ ἔεν·ὅθεν ῥ᾽ ἅμα δῖος Ἀθήνη θεὰ φίλοις ἔφησεν· «δέσεσθε, ὦ μνηστῆρες, σάλπιγξ ἠὲ πολέμου ἐπιεικέως, ἵν᾽ ὑπὲρ βίης ἐστέ.»