Roma antiquissima urbs, in septem collibus posita, multos annos floruit et dominium vastum per multas terras exerciuit. Templa magna, fora frequenta, et viae longe lateque patentes testantur magnitudinem et industriam gentis Romanae.
Cives Romani, etiam in temporibus gravibus, virtute et disciplina claruerunt; milites parati, leges firmissimae, et consilia moderata urbem in pace et bello sustinuerunt. Senatus et populi consilia saepe discrimina imperii movebant.
Plures gentes subactae sunt, et provinciae undique additae; lingua Latina et mores Romani in regiones asperas pervenerunt. Colonias condita, municipia civibus concessa, et commercia maria transgressa auxiliis erant fori et domus aerariae.
Artes et litterae apud Romanos florebant: poetae, oratores, historici monumenta verbis fecerunt. Opera aedificiorum, aquaeductus et thermarum structurae, ingenio et labore populi manifestabantur.
Sed etiam luxuria et discordia temporecum veneno adsunt; cum fini imperii vel declinatione, mores et oeconomia urbis labefactati sunt. Exemplar gloriae et ruinae in uno corpore coniuncta videtur.
Hanc urbem memoria tenere oportet: non solum pro potentia sed pro legibus, lingua et cultura quae multae nationes effecerunt. Roma nimirum lumen et monimentum aetatum priscorum manet.