Τα εἰς ἑαυτόν (Βιβλίον Βʹ)

Μάρκος Αὐρήλιος

Original language · as published

Ἀνάστα ό,τι πρωί, λέγε μέσα σου: ἀνατείνειν ἀνθρώπους ἀχρειολόγους, ἀχαρτογράφητους, ὑποκριτάς, ἄπληστους, ἀνυπόμονους, ὀνειδίζοντας. Ἐπὶ τὸ πολλὸν αὐτὸ τὸ ἔργον αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπὶ σὲ. Ἀλλὰ τὰ τὰ αὐτὸν γινόμενα, τὰ μέλη, τὰ περὶ σῶμα καὶ ψυχὴν, τὰ πρὸς τὴν ὕλην: ταῦτα ἀνάμεινον ἐνὼς καὶ οἷον ἔργα.

Ἐνθυμοῦ ὅτι τὰ πρὸς ἀναφαίρεσιν πᾶν μέτρον καὶ πάντων ὅρων οὐκ ἔστιν ἄλλο ἢ χρόνος. Ὅσα γὰρ σὺ οὕτως ἐπιχειρεῖς, ἄρα συνέλθουσα τὰ ἔργα τῶν ἄλλων ἔσται, καὶ σὺ ἀπαλλαγήσῃ τῶν ἀχρεῖων. Σὺ δὲ μὴ λήψεις εἰς ἡδονήν οὐδὲ φθόνον τινὰ ἐκ τῶν ὑποκειμένων.

Μνημονεῦσον ὅτι τοῦτο τὸ σῶμα σὺ πρὸς χώραν χρόνου ὅσαι τὰς ἡμέρας διδόναι· καὶ τὸ πνεῦμά σου, ὅπερ ἐργάζεταί σε, ἐπὶ τῷ δαπανᾶσθαι ἀεὶ ἔσται. Σὺ οὐκ ἔχεις οὐδὲ ἔλαιον ἱκανὸν ἐν ταῖς ἡμέραις οὐδ᾽ ἔτους· ἀνάγνωθι τὸ τέλος.

Πάντα μνημονεῖν ὅτι τὰ ἔμπροσθεν ὑμᾶς ἐστὶν ἐφήμερα, τὰ δὲ μετὰ ταχεῖαν ἀναπαύσονται. Μηδὲν ἐνθυμοῦσθαι ὅτι ἔστι πλούσιος ἢ δοῦλος ἢ ἄρχων· τὰ πάντα ὁ θάνατος ἴσον ποιήσει. Σὺ δὲ ζῆσον καθάπερ ἀνθρώπῳ ὁσὶν ἀναλαμβάνει.

Ὅτι οἱ ἄλλοι σπουδαίως ἔχουσιν ἔργα κακὰ ἐπὶ τὸ αὐτὸ τοῦ ἡδονικοῦ καὶ ῥᾳδίου, μὴ σεῖσιν ἐκπλήττεσθαι· ἀλλὰ ὅτι ἔνεκα ἐπιδεῖξιν τὴν φύσιν αὐτοῖς μανθάνειν. Συνείδεσις σου: ὡς ὁ θεσμός οὐκ ἔστι τῶν γεγονότων αἴτιος, ἀλλὰ ἡ ἀντίληψις.

Μὴ ὑπέθου τῷ θυμῷ καὶ μὴ περιφρονῇ, ἀλλὰ ἔχε τὸν λόγον κρατῆρα τῶν πραγμάτων. Ἐὰν πράττῃς ὡς ἀληθῶς ἐπιτάττει ἡ φύσις, οὐδεὶς δύναται σε νοθεῦσαι. Ἀσπάζου τὸν χρόνον, ἔργον ὡς χρέος, μὴ πλεονεκτεῖν.

Ἐπίμνησθι δὲ ὅτι οὐ τὰ λόγια σῶσιν, ἀλλὰ τὰ ἔργα. Μὴ ἐκπίπτειν εἰς κενὰς συζητήσεις καὶ φλυαρίους· ἐργάζου τὸ ὂν αἰὲν παρόν. Τὸν καιρόν ἔχε προσήκοντα, μὴ ἀναβάλλεσθαι.

Ὅτι πᾶν ὅτι γίνεσθαι συμβαίνει ἐπὶ τῷ κοινού, καὶ ὅσον ἂν ἀνθείλῃς ἐν τῷ κοινον, τοσούτῳ ἔσῃ ὑπὲρ τὸ ἑαυτοῦ. Μὴ φοβοῦ τὴν μοῖραν, ἀλλὰ ἀντέχε πρὸς τὰ συμβαὶνοντα μετὰ πραότητος.

Καὶ τέλος, μνημονεῦσον ὅτι ἡ ψυχὴ σου ὅταν ἡσυχάζῃ, τοῦτο τελείως ἐστὶν ἐπὶ ἀλήθειαν: τὸ λοιπὸν στοιχεία ἀφαιροῦντα ἀνάδειξον τὴν ἔμφυτον δικαιοσύνην. Ζῆθι τὸν ἀληθινὸν λόγον, καὶ μὴ πείθου ὑπό των παθομμάτων.