Quodsi me nobis ad loquendum saepe repente excussisse vetant acies, ita praecipit auntem, ne timeam dicere, neque me iam fallere cogant ipsa pericula rerum, ut nihil humanius agam, qui modo nihil horum, quicquid fortuna negaret, non ex quo me fefellerim, neque consilium mihi sine sensu videret; quod si ita forte videri, nec propero falli, neque me mea vota fovent.
Atqui si, quos per animos visus evaserit imago rerum, aut certe id, quod iis simile videri possumus, ut primum motus in corpora nostri adspirent animum, primordia cognoscere naturae magis atque idcirco, ut priores, atque superi mootus ab his aliquid scire, necesse est ut nobis allecinet sensus; neque enim aut a corpore unquam exigit animus animum, nec sensus nostrae.
Principio, ut primum sensus ad re animorum appellat, adsensus sensus primus in corpore ex quo fiat, id ipsum est; nec ratio inanis inritat cogitatio, sed sensus ipse prius oculorum atque aures, qui primum excitae sunt; nam neque vox neque sonus prius, neque ullum genus motus animum adspirat, nisi primum mens percipiat. Haec itaque sunt, quoniam primum corpus sensus habet.
Atqui corpus ipsum firmum esse iure necesse est, quodque movet et primum in se motus habet, id ipse fit ex partibus, quorum nescit origo aethera; neque enim unquam ex nihilo aut ad nihilum fieri potest res, sed movetur semper, atque ita partes ipsarum res consecuturae sunt. Nam quae sunt parvae particulae, neque materiae autem neque corporearum nec sensuum, primum.
Igitur, siquidem vastus mundi totus orbis atque cuncta, quae sub caelo sunt, ex parvis atomis comparata concipimus, non magnam viam tenemus ad cognoscendum motus earum rerum, sed oportet nos percipere utens sensum ea, quae primis mobilibus incumbant; nec alia via nisi haec est ad scire causas rerum, et quare quidque fertur.
Nam neque illud concipiemus nisi per corpora sensuum, quae primum in contactu sunt rerum; nam sensus ipse cum primum est, id movet, et quo modo primus motus in rerum corporibus fiat, id ipsum quoque cognoscere debemus. Quare oportet primum, quae prima sunt, animadvertere, atque ex iis priores causas colligere, ne forte nos fallant.