Ἡροδότου Ἁλικαρνησσέος ἱστορίαι. Ἡμὲν μὲν οὖν Περσέων βασιλεία μέγιστόν ἐστιν ἐπὶ τῆς Ἀσίας, ἀπὸ δὲ τοῦ χρόνου καὶ οἵου τὶνος ἤθη καὶ ἔργα ἀπὸ τῶν Ἑλλήνων ἤρξατο ἐγίνεσθαι, ἔτι καὶ νῦν ἔτι καὶ πρὸς ἡμᾶς ἀκούειν ἔργα πολλά. Ἀρχὴ δὲ τοῦτοί ἐστιν αἱ Ἀστυάγης καὶ Κῦρος Ῥώρακα, οἵν τε ἡγεμόνευον τῇ Περσίδι φυλῇ.
Κροῖσος δὲ ὁ Λυδῶν βασιλεὺς, ὃν οἱ Λυδοὶ καλοῦσιν, ἔχων πλούτους πολλοὺς τε καὶ κράτος ἐπὶ τῆς Ἀσίας, ἤνεγκεν ἔργα ἔνδοξα καὶ πολλὰς νίκας. Ὅσα γε οἷα πέλει, τοιάδε ἐποίησε: ἔκτεινεν τοὺς Ἀριθμῶν, ὑπὲρ δὲ τῶν Ἑλλήνων ἐποίησε ἐπιχειρήσεις, καὶ ἤλασε τὴν τῶν Ἑλλήνων δύναμιν ἐπὶ τῆς Ἀσίας.
Κροῖσος δὲ θαυμάζων τὰ τῷ κόσμῳ ἔργα καὶ τὸν ἀνθρωπίνην βίον, ἐπιθυμήσας εἰδέναι τίς τῶν βίων ἀρίστων ἦν, ἠρώτα τὸν Σόλων Ἀθηναῖον. Σόλων δὲ ἦν σοφὸς καὶ πολυμαθής, ἀνὴρ ὁπλίτης καὶ νοῦν ἔχων, οὗ τὰ ἔργα πολλὰ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν τῷ λόγῳ ἔπλευσαν.
Κροῖσος οὖν τῷ Σόλωνι δεξάμενος τὰς τιμὰς ἐποίει, σκύλευσιν τῶν ναῶν καὶ θυσίας, δῶρα τε ἐπεὶ ταῦτα ἐποιήσατο, ἠθέλησε ἐρωτῆσαι Σόλωνα τίς τῶν ἀνθρώπων ἔσται τῆς εὐδαιμονίας ὁ πρώτιστος. ὁ Σόλων δὲ πρῶτον μὲν οὐκ ἠθέλησε ἀποκρίνεσθαι πρὸς τὸν πλούτον καὶ τὶς ἀρετὰ ἔσται τῆς εὐδαιμονίας, ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἐπιεβλήθη τῇ πείσσει, εἶπεν οὕτω.
Σόλων τῷ Κροίσῳ φάσκει εἶναι ἀρχὴν τῆς εὐδαιμονίας τὸν βίον καὶ τὴν ἀρετὴν, ἀλλ᾽ ἀσφαλῶς μηκέτι οὐκέτι δύναιτο λέγειν ὅτι τις ἐστὶ μακαρίων ἐπὶ πλούτῳ μόνον. Εἶπε δὲ παραδείγματα πολλὰ θαυμαστὰ, ἀναφερόμενος Ἀθηναίους τε καὶ ἄλλους ἀνθρώπους, οἷς ἡ εὐδαιμονία μετὰ εὐτυχίας καὶ ἀρετῆς ἦν.
Κροῖσον δὲ τοῦτο μὲν ἠγάπα καὶ οὐκ ἐβουλεύετο ἀκούειν, ἀλλ᾽ ἔτι λίαν ὑπερήφανος ἦν. Διὰ τοῦτο ὑπέλαβεν ὅτι αἱ δόξαι αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν ἄλλων ἤδη κατεστάθησαν, καὶ ἔδοξε αὐτῷ ὅτι ὁ Σόλων ἠδικεῖτο τὴν ἀλήθειαν ἀποκρίνεσθαι.
Μετὰ ταῦτα Κροῖσος ἐβουλεύσατο πρὸς τοὺς χρώμενους συμβούλους, ἵνα ἐκπείρα ταῖς δυνάμεσιν ἐκτείνη. Συνήγαγε δὲ στρατόν, καὶ ἐστράτευσε πρὸς τὰς γείτονας πόλεις, ἐλπίζων ὅτι τὸ πλήθος τῶν πλουτῶν καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ οὕτω ἔσται ὅπως πάντα νικήσει.
Ἐν δὲ τῇ πορείᾳ ἔλαθεν αὐτοῦ ὅτι τὰ πράγματα οὐκ ἐπὶ τὰ αὐτὰ ἐγίγνοντο· πολλὰ γὰρ ἐγενήθησαν ἀπρόοπτα, ἐν ᾧ ὁ Κροῖσος ἔπαθεν ἀτυχήματα μείζω ἢ ἤθελεν. Τότε ὀργισθεὶς ὑπὲρ τῶν πραγμάτων, ἔκραξε πρὸς τοὺς θεούς καὶ ἔλεξεν ὡς ἀδίκως αὐτὸν ἠχρήν.
Τελευταῖον δὲ ἐγένετο ὅτι Κροῖσος ἐπὶ Λυδίαν τὴν τελευτὴν ἦλθε, καὶ ὅτε κατακταισθεὶς ὑπὸ Κύρου ἐγένετο, ἔγνω τὴν τύχην τὴν ἀνατροπήν. Ἐν τέλει δὲ πρὸς Σόλωνα ἦλθε καὶ πάλιν, οἷος ἦν ἀνάγκη, ὥστε διδάσκειν αὐτὸν περὶ τῆς μακαριότητος οὐ βεβαιοῦ.