Epigrammata, Liber I

Marcus Valerius Martialis

Original language · as published

M. Valerius Martialis liber primus epigrammatum ab se XIII. et XLIX. ad Patrem Rufi recens editus est. Ex hac recensione xxviii. epigrammata addidit, cum reliqua e re in re mutasset. (Prooemium.) Nunc est bibendum; nunc pede libero pulsanda tellus: nunc Saliaribus ornare pulvinar deorum tempus erat dapibus atque vocibus. (1)

Non amo te, Sabidi, nec possum dicere quare: hoc tantum possum dicare—non amo te. (2)

Fulsere quondam candidi tibi soles, atque ibi nostrae formae fuit in imagine verae: nunc tua pauperies, et caret pulvere mundi, nec tamen, ut pellex, perire putas. (3)

Invidit mihi tumido pectore virtus: vis consilium capere, sed deficit usus. (4)

Quis tam ferus est, ut non sit mitis? qui tam durus, ut non moveri possit? O sarcina, nihil est quod non feras, dura manes! (5)

Geminus sum; talis monstrantur mihi—alter ego: nam mihi si quis erit similis, par est. (6)

Ictus est, ore cupido contempta libido: sic est vitio ista mihi, tanquam mihi moleste. (7)

Adde quod veteres consilium bene saepe probant: ante laborem fructus datur. (8)

Aequam memento rebus in arduis servare mentem. (9)

Dextra petita laesit: frangat opus. (10)

Quid mirum, cur tu te decimas? quia te decimas? tu me decimas? quod causa? ut saltem curae tuo. (11)

Renuente deo fidem servare paro: nam cum fata negent, solus sum. (12)

Quid faciunt homines? ut pecuniam sibi maiorem cupiant. (13)

Si tibi meo tempore miles plurimus fuit, nunc alius est: interiit, decedunt tempora; altera manet gloria. (14)

Quod si, Lucane, tibi cecini, non est miraculum, nam carmina lingua nostra cantantur: audiatum est tibi, audiaturos: qui non audire volunt, nil est quod faciam. (15)

Graecia capta ferum victorem cepit et artes intulit agresti Latio: quo non Homerus, sic Cinna tibi latet. (16)

Non est mea luxuria, sed natura modestia: quod spero, agendo nequeo. (17)

Quid miraris? estne aliquis, qui non dormit frustra? ut nostros nati, sic nascuntur omnes. (18)

Nulla est ingeni, quod non modo facilis; sed etiam rarus est. (19)

Dic mihi, cui satis est, cur ego tibi dem? si quid est, restat: totum nihil est. (20)

Ridentur homines, nostraque miserere; sunt qui nos: nemo stirps, si id audet; semper auctor. (21)

Multa novit, facitque minime. (22)

Fons alit aquas; sed et ignes haurire pergit. (23)

Sermo hominum plurimum valet, si sit mens bona. (24)

Quod sapis, amare memento. (25)

Non est omnia posita in bonis: est quaedam laus in mediis. (26)

Fugienda vetus luxuria; sed et nova est insania. (27)

Si vives, ut eris, scias vivere. (28)

Comes in forum venit acta; nullum gaudium: ecce fuga. (29)

Est vitae summa brevis; sed, ut fit, fit. (30)