Τὰ εἰς ἡμας ὑπὲρ ἑαυτοῦ (Τὰ εἰς ἑαυτόν) Βιβλίον Δʹ

Μάρκος Αὐρήλιος

Original language · as published

Τί μᾶλλον ἔτι; οἷς ἔδοξεν τούτοις συμβαίνειν τὰ ἐκ τῶν ὅλων, οἷον πῦρ εἶναι ἢ ξύλον ἢ ἄνθρωπον, ἀποδέξασθαι ὅσα τούτῳ συμβαίνουν. Ἄλλως τε μὴ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ ὡς ἀνάγκη· ἐὰν πρὸς τὸν φρόνημα μετέχῃς, οὐκ ἔχεις ὠθουμένως ὑπὲρ τοῦ καθήκοντος σασθέναι.

Ταχὺ ἐπανενεγκὼν τὰς ἐπιθυμίας σου ἐμφανῶς τὸν λόγον· οὐ γὰρ ἄλλως ἂν τὸ κύρος τῆς ψυχῆς δεξάμενον τὰ συμφέροντα εἴποις. Μὴ ἐπὶ τὰ ἔξω περιστάτον, ἀλλὰ ἐπὶ τὰ ἔσω· ταῦτα γὰρ σφεὶς ἔχουσι νόμους.

Ματαιότης τῶν ἐπιθυμιῶν· εἰ δὲ μή, ἐπίστευσε τὰ πάλαι δοκεῖν τἀναντία γεγενημένα· ὥστε ἐνθυμήσου ὅτι τὰ πρὸς τοὺς ἄλλους ἐνταῦθα ἐστὶν, τὰ δὲ στέργοντα ἐν σοὶ ἐστί. Μήποτε γὰρ ὁ θάνατος καταλύει τὰ τοῦ σώματος πλείονα ἢ τὸν λογισμὸν.

Ὅτι ἡμῶν οὐχ ὥσπερ τὰ ἔξω τὰ ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ τὰ ἐς ἑαυτὸν· ὅταν ὅρα τὸν νοῦν ἐπιμελητέον ἔχειν, τὸ κοινὸν ἤδη τὸ καθήκον αὐτόχειρον. Μὴ πρὸς κέρδος ἔσεσθαι τῆς ἀρετῆς, ἀλλὰ διὰ τὸ καλὸν τὴν φύσιν ἔχουσαν.

Πάντα ὅσα τυγχάνει τῶν διεγειρομένων, ὡς ἄνευ τοῦ λογικοῦ. Ἐπεὶ οὖν ἡ φύσις τῶν πραγμάτων ὡραία, ἀποδέξαι τὰ γιγνόμενα· καὶ εἰ σὺ τὸν ἑαυτοῦ σύνκαιρον ἐν οὐκ ἔχῃς, οὐδεὶς σου ἐχθρὸς ἔσται.

Οὐκ ἔστιν οὐδὲν καινὸν ὑπὲρ ἃ τοῦτο τὸ πρῶτον παρήν· οἷον πάντα τὰ ἐπὶ τῆς γῆς ἐξ ἀρχῆς ἐγένοντο. Διὸ δεῖ τὰ τοιούτῃ διανοίᾳ δέχεσθαι, ὡς οὐχ οἷα ἄπαξ γεγονέναι καὶ ἄλλως μὴ γιγνόμενα.

Μήποτε ὑπὸ τῆς ἀτυχίας ἐκπλαγῇς, ἀλλὰ ὡς ἕκαστον τῶν συμβαινόντων τῶν ἐξωτερικῶν ἀναγκαιόν. Τὸ δὲ μὴ ἐπιτρέψαντα ἡμᾶς τοῖς ὀργισμοῖς: σὺ γὰρ ἐκ τῆς αἰτίας τῆς ἰδίας καὶ τῶν λόγων ἔχεις τὴν ἐξουσίαν.

Νῦν οἱ φίλοι καὶ οἱ γνωστοί· μνημόνευε ὅτι πρὸς ἄλληλα τοῖς ἄλλοις καὶ σὺ ἀνάγκη ἔχεις. Μὴ ἐνδεικνύου λυπηθῆναι περὶ τούτων· ὁ χρόνος οὐκ ἀναστρέφει τὰ γεγονότα· πάντως δὲ ἀνάπαυλα ἡ ψυχὴ ἐν τῷ ἔργῳ τῷ ἑαυτῷ.

Τὸ μὴ μέλλειν ὑπὲρ τῶν ἄλλων· ἐὰν γὰρ μέλλῃς, οὐκ ἔστιν κακόν· εἰ δὲ μὴ, τοῦτο οὐχὶ καὶνὸν ἐστιν. Ἔτι δὲ μὴ φοβῇ τὸ μέλλον, ἀλλὰ ἐν ἀρετῇ ἔχων τὸν νῦν χρόνον.

Τίς οὖν ἡ ἀρχὴ τῆς διαιτήσεως; Ἀρχάτω τὰς ἐπιθυμίας, ἔπειτα τὰς προαιρέσεις· τοῦτο δὲ μένειν ἔδει, ὅταν ἂν τὸ πρᾶγμα ὑπάρχει. Μὴ ὑπολαβῇς τὸ ἔξωθεν ὡς κύριον· ἔσω γὰρ ἡ ὁδός.

Πάντα συμβαίνει ἐφ’ ὧν ἡ φύσις ὁρίζει· ἄρα δεῖ μὴ ἀπειλῶσαι τὸν νοῦν διὰ τὰ ἐκείνων. Ἀναμνήσθητι τοῦ σύνθετου τῶν πραγμάτων, ὡς οὐδεμία ἡμῖν ἐστὶν ἐν ἐξουσίᾳ ἐκ τῶν ἔξωθεν γεγονότων.

Ἔχε γνῶσιν ὅτι πᾶν ὃ συμβαίνει, ἤδη ἦν καὶ ἔμελλεν· ἐὰν οὖν μὴ ἔχῃς ἀντίνοιαν, ἡσυχίαν ἀπολαύεις. Μὴ οἴει τὰς κρίσεις ταῖς ἀνθρώπιν ὑπερβάλλειν.

Τὸ πρὸς τὰ φυσικὰ τὰ ἔργα ἐπακούειν· διότι ἀρετὴ τὸ τῆς φύσεως σύμφωνον. Ὅταν οὖν τὰ καθήκοντα πράττῃς, ἀπόλαυε τὴν ἡσυχίαν· οὐ γὰρ ἄλλως ἂν ἡ ψυχὴ αἱρημένη ἐγένετο.

Μακρὰν ὑπομένειν τὰς περιστάσεις· οὐ γὰρ ἀξιοῖς τὸν λογισμὸν ἄνευ τοῦ γεγονότος σπουδάζειν. Ἐπὶ τὸ παρόν ποιεῖ τὰ δέοντα, καὶ τὸ λοιπὸν ἀφήκεις τῷ χρόνῳ.