Τὰ εἰς ἑαυτόν Βʹ

Μάρκος Αὐρήλιος

Original language · as published

Ὅταν ἀνατείλῃς τῇ πρωΐᾳ ἑαυτόν λέγειν· ἔγειρε, τὰ πρὸς ἔργον ἀνθρώπινον· πῶς οὐκ ἔστι θεῖος ὁ ἔρως τοῦ ἀγαθοῦ τοῦ ἄλλῳ ἀνατείνεσθαι; ἦ ἔτι ὕπνῳ τεθραμμένος ἐφύπνιον ἔργον ἐπιδεῖ; ἤδη δὲ σὺ τὰ πρὸς ἔργον ἔχων, ἔργῳ ποίει· καὶ μὴ ἐπὶ τὸ ἀνθρώπινον ἐπιχειρητέον, ἀλλὰ ἐπὶ τὸ κοινὸν.

Τὸν ἄνθρωπον οὐ τὸ μέλλον ἀπὸ τοῦ παρόντος ἀποστερεῖ· ἐὰν ἄν τις ἀγαπᾷ τὴν ἑαυτοῦ χρησιμοποιίαν, μὴ ἐπὶ τὸ στερεῖν ἑκάστου ἔργου, ἀλλὰ ἐπὶ τὸ τῶν πολλῶν. Ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔσται συμφέρον, ἢ τὸ ἔργον, ἢ τὸ πρόσωπον, οὐ πάντα ἐπὶ σοῦ κεῖται, ἀλλὰ ἐπὶ τῶν τοιούτων· μὴ διασπᾶσθαι ὑπὸ τῶν μικρῶν.

Μὴ ἀγανακτεῖν ἐπὶ τοῖς ἄλλοις, οὐδὲ ὠργίζεσθαι, οὔτε ἔτι διαμένειν ἐν ἀναστροφῇ πονηρᾷ· ὃ δὲ ἔδει τὸν νοῦν σύρειν, φέρε. Ἔργα δὲ μικρὰ καὶ σιωπηλὰ, ὅσα συνάπτονται πρὸς τὸ εὐθύς ἔχειν, ποίει· μὴ πρὸς τὸ ὑπερβολικὸν ζηλοτυπεῖν.

Οὐδὲν τῆς δικαιοσύνης ἄλλο ἢ τό πρακτέον ἐστὶν ἡμῖν· ἔργον ὅσιον καὶ συμφέρον. Εἰ δὲ ἡ φύσις σου κατέχει τὰ ἔξω, μὴ ἐκτρέπεσθαι· ὅτι οὐ τὰ ἔξω μειώσει τὴν ἀρετήν σου, ἀλλὰ ἡ ἐπ' ἀλλοιώσεσιν τῆς ψυχῆς.

Ὅταν ἀκούσῃς ὅτι τις σε ἔβλαψεν, ἔρρω, μνημονεύων ὅτι αἰσθάνεται ἐκ τῶν πράξεων αὐτοῦ τό τι· ἐὰν ἄξιον τοῦτο, μὴ θαυμάζε· ἐὰν δὲ εἰκὸς, μὴ οἴδῃς αὐτὸν πρὸς σὲ βουλέοντα πράττειν.

Ματαιότης τῶν ἀγαθῶν ἔξω, εἰ μὴ κατὰ τὸν δεῖνα· μὴ ἐπὶ κολακείας ἄδικα τρέπεσθαι, οὐδὲ κωλύειν τὸν βίον σου ὑπὲρ τῶν ἄλλων. Τὴν δὲ ψυχὴν τὴν ἑαυτῆς καὶ ἑκάστου τῶν συμπολιτῶν πρόσεχε· οὐ γὰρ ἔχεις ἄλλην ὅπως αὐτήν.

Ἔχεις ἐν ἑαυτῷ ὅλον τὸν κανόνα· μὴ διδάσκου ἑαυτὸν ὡς ὑπάρχῃ τι καινόν, ἀλλ' ὡς ἀναγινώσκων εἰς τὸν ἔμπρακτον. Όσα γὰρ σαφῶς ἐν τοῖς λόγοις ἐντυπῶνται, ἐνταῦθα πρακτέα· μὴ ἀμφιβάλλειν περὶ τῶν ὧν ἔδει.

Ὅτι τὰ πάντα ἐκ τῆς φύσεως, ὡς ἡ τῆς ἀνθρωπίνης κοινωνίας ἀρχὴ, ἐξομολογεῖ· μὴ ἀποκλίνα, ἀλλὰ ἔχε τὸν νοῦν ἐπ' ἐκείνῃ. Ἐὰν ταῦτα εἶδος ἔχῃς, οὐκ ἔχεις κινδύνους· οὐδὲ τὰ πάθη σε ἄρξουσιν.

Ὅταν εἶς ἄλλον ῥηθείη, μὴ ἐνδύσῃ θυμόν· ἐνθύμησο ὡς ὀλίγον προσβολῆς εἴη, καὶ τὸ ἄλλο τοῦτο αἴτιόν ἐστι τῆς ἰδίαςν ἀπρονοίας. Ἡ δεῖνα δὲ ὅτι πάντα συμβαίνει ὡς ἔδει τῆς συνολίας, καὶ σελὼν ἢ λαβῶν ὅλως μηδεμίαν ἰδιωτικὴν ἔχουσιν.

Μηδὲν ἐπὶ τῶν ἐχώρων πάθεων· ὅτι οὐκ ἔστιν οὐδὲν ὃ μὴ ἥκιστα ἀλλοιωθῇ. Μόνον τῇ προαιρέσει τῇ ἐν σοί ἀνάγκη ἐστὶν εὐτοπία· οἵα ᾔδης, ταῦτα ποίει, καὶ μὴ περιέργειαν ἔχων πρὸς τὰ ἄλλα.

Πάντα τὰ πράγματα φαίνονται ὡς οἱ νόμοι τῆς φύσεως· ἐνθύμησο τοῦτο καὶ ἔχου τὴν ψυχὴν ἡσυχίαν. Μὴ ζηλοτυπεῖς τὰς τιμάς, οὐδὲ πρὸς ἐπαινετὰ ἔργα ἐπισκοπᾶ· τὸ ἔργον γὰρ αὐτό, ἔργον, καὶ μὴ ὑπόληψιν ζητεῖ.

Εἰ δὲ μοι δοκεῖ τις ἔρχεσθαι, μνημονεύω ὅτι ἀσθενὴς ἔσται ἡ ἔλευσις, βραδεῖα καὶ λιγὴ· οὐ τὸ μέλλον μέγα, ἀλλὰ τὸ παρόν ἐστὶν ἀληθές. Ἔργα πρὸς τὸ παρόν ποιεῖς, καὶ μὴ ἐπὶ τῷ χρόνῳ μακρῷ σχεδιάζεις.