Quibus rebus adductus, quod tempus erat, ventis secundis navigatum est; nec proelio nec ullo remorante obstitit Caesar, sed ut primo periculo erupit, utque primum adsepctum est, deligatae naves in arcem illae distributae sunt; eadem die ad proximos portus exploratum est. Venit aderitque exercitus, et cum paulo consedisset, generatim legiones excogitatae sunt: nam plebi servili naves traductae. Pars hominum in colle posita est, pars in reliquo loco dispositi manebant. Erat autem illis moris uti noctu cum vento in portum navigarent, sed in mare aut ad litus acciderent, quod non saepe accidit.
Interea, cum dies succederet et venti se mutarent, Caesar idoneam operam navibus datis ad iter faciendum comparavit, atque, quoniam aqua molis pedes inlata erat, cohortes in naves ascenderunt et ad litus descendere paratae erant. Fuerant apud eos qui per mare navigassent nonnulli, qui dicere solita sunt se multa periculis subire, quod venti saepe iners esset et imbrium copia, sed Caesar tamen confidebat animo: legiones ita dispositas quam proxime constituit ut illa nocte profectae essent.
Postero die, cum iam iamque exiturus esset, naves paulum ab litore progessae, quod ventus adiecisset, et naves hostium conspicuae factae sunt. Tum Veneti, qui antequam naves fraudarentur equitabant super undas et vela erigens ancones erigerent, mox ad pristinam audaciam revecti sunt. Caesar, consilio utendum, quippe qui novum proelium committere nolebat in mare, ad modum iniit ut navibus orderly factis signa daret.
Dum haec geruntur, equitatio Veneticorum multum molesta erat: nam scopulos et saxa, quae littora abrupte habebant, minime videbantur ab his qui in naves ascendebant. Sed, quod ad rem pertinebat, Caesar magis usus erat prudentia quam audacia. Cohortes in ordinem redactae, pilis instructae, praeparatae erant, ne inopinato impetu a tergo enotaretur, et scaphas quibus auxilia exspectabant adductas habebat.
Quod ubi hostes animadvertunt et magnus fremitus excitatus est in Veneticis, sed tamen cursu et armorum ardore Romani magis valent; mulieres tamen in navi cunctae ulularunt et clamoribus acterrimis inferunt. Tamen, postquam Romani primum impetus fecerunt, et cum primum tela coniecta essent, multi ex Veneticis pugnantes ceciderunt aut capti sunt. Sed ceterae naves, quod vinculum inter eas firmum erat, multum disiunctae erant, nec facile ab operis multitudine suorum discedebant.
Infortunium Veneticorum fuit quod naves eorum ligatae erant carpinis et vinculis, ita ut ne remigium quidem committere liberi posset; Romanis contra intentio erat hostes navim separare et singulas expugnare. Itaque cum signum datum est, non secundum consuetudinem mersae sunt naves Veneticorum sed a romanis rimatae et perfringuntur; multi in mare eiecti aut adducti sunt, alii in captivitatem trahebantur.
Post victoriae festum, Caesar navium impeditus in cunctis locis ordinem servavit; ad haec venientes qui iam prius incolae litus occupaverant, multi deprehensi et pugnati sunt. Neque tamen omnes Veneti ceciderunt: nam multi in oppidum se receperunt, et, quod erat fortunatum eis, maritimae copiae auxilia attulerunt. Caesar autem, quod in provincia eius ad florentem victoriam videretur, naves et navicularios comparavit ut, si res ita posset, Britanniam ausu tentaret.
Dum haec geruntur, principes Veneticorum et aliae civitates litoris conveniunt et, quod maxime pertinebat, consilia de pace et bello cogitabant. Alii, qui videntur sapientiores, suadent ut Romam tibicen misceri et ignaviam ostenderent, alii vero disciplinam militarem studuerunt et conversi in hostem Romani magistri sunt. In his consiliis multae diei consumptae sunt, neque facile ad unum sensum pervenerunt.
Tum Caesar, cum iam res maritimae ad bonum versae essent et naves multum destruxisset hostium, exercitum in cohortes disposuit et, cum haberent praesidii satis, paravit ut ad partem Britanniae profectus esset. Nam de Britannia priusquam transire liceret multum cogitaverat; notum enim erat ex exploratoribus atque ex captivis plura de insula: homines ferocissimi, equos et multam pecuniam possidentes, habenaeque aptissimae ad bellum marinaeque artes pertinentes.