Περὶ τῶν ἡδονῶν ἐπὶ τὸ πολλὸν ὡς ἔοικε οὐσίαν τινὰν εἶναι πολλοὶ δοκοῦσιν· ἄλλοι δὲ οὐδαμοῦ τὴν ἡδονὴν ἂν εἶναι φασι τῆς ἀρετῆς, ἀλλ᾽ ἐξῆς τινὸς βελτιωτικῆς κινήσεως νομιζοῦσιν αὐτὴν. οὐ μὴν ὅμως οὐδεὶς οὐδαμοῦ ἂν φησίν, εἰ μὴν ἂν ἀφείη ἕκαστον τῶν εἰρημένων· ἀλλὰ ποῖα ἡδονὴ τίς ἐστιν δὴ καθ᾽ αὑτήν, δεῖ ἡμᾶς θεωρῆσαί τινα τῶν ἀνθρώπων ζωῶν, ἵνα γνῶμεν ἡδονὴν ἀπ᾽ αὐτῆς τινὰ τρόπῳ ὑφισταμένην.
Ὅτι δὲ τὴν ἡδονὴν ἔοικε αὐτὴν ἑκάστῳ ἔτι τῷ μὲν φοίτῳ τῷ παιδίῳ, τῷ δὲ ἐπιεικεῖ, τῷ δὲ ἀνδρὶ ἐπιμελεῖ, τοῦτο φανερὸν ἐστὶν. πλεῖστον δὲ δοκεῖν πολλοῖς ὅ τι τὰς ἡδονὰς πρὸς τὰς ἕκαστας ἄλλας πράξεις προσαγορεύειν· τοιοῦτο γὰρ ἔοικε τὸ αἰσθητὸν εἶναι, ὅταν πᾶσα πράξις τὴν ἡδονὴν ἔχῃ ὥστε αὔξειν ἢ μειοῦν ἑαυτῆς.
Ἄλλως τε δὴ δεῖ ἡμᾶς ἐπὶ τῷ ἀληθεῖ θεωρῆσαί πως τὴν ἡδονὴν· οὐ γὰρ ἀεὶ τὰ αὐτὰ καὶ τὰ αὐτὰ τῶν ἡδονῶν τὰς σφῶν τέχνας ζητεῖν, ἀλλ᾽ ἔνιοι ἑκάστῳ τρόπῳ τὰς ἡδονὰς ἔχουσιν. οὐκοῦν ἀνάγκη λέγειν ὅτι ἡ ἡδονὴ τὸ τῆς ἀρετῆς τῶν κατὰ τὸν βίον ἀξίωμα, οὐ θρασὺν ἢ ἐπιπόλαιον, οὐδὲ τοῦτο μόνον ἀληθὲς εἶναι.
Δεινὸν δὲ ὅτι οἱ μὲν τῶν περὶ τὰς παροὐσὰς ἡδονὰς ὑπὲρ ἄλλων δοκοῦσιν, οἱ δὲ περὶ τὰς θεωρητικὰς· ὥστε ἀποβλέπειν πρὸς τὸν ἐπὶ τὸ πολὺ τελείωσιν. καὶ μὴν ἡ θεωρία ὅκως ἔχουσα τὴν αὐτὴν ἡδονὴν ὡς τὸ ἔργον, τὴν μὲν σπουδὴν, τὴν δὲ ἡδονὴν ἀρετῆς, τὸ δὲ πρᾶγμα εὐδαιμονίαν βλέπει.
Ἔστιν οὖν ἡδονὴ τις ἐν τῇ θεωρίᾳ ἡδονὴ παρὰ τῇ ἀρετῇ; οὐκ ἔοικε ἄρα παραπτείνεσθαι· ἀλλ᾽ ὅτι τὸ ζητηθὲν ἔργον τῆς ψυχῆς ἐστὶν ἡ θεωρία, ἡδονὴ δὲ τὴν ἐν αὐτῇ συμμετοχὴν ἔχει, ὥστε τὸ θεωρῆσθαι τὸ ἀγαθὸν μάλιστα τὴν εὐδαιμονίαν πληροῖ.
Καὶ γὰρ διαλεχθὲν εἴ τις ἀναπέμψων τὰς ἡδονὰς ἐπὶ τὸν ἄλλοθεν, ἔτι τῇ θεωρίᾳ ἀνατείνειν ἔοικε· ἡ γὰρ τῶν ἡδονῶν ἀλληλοβοηθήσασα τὴν ἐνότηταν ἐξηγγεῖλε, καὶ κρατέει τῆς ἀρετῆς ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὁμολογουμένης.
Ὡς οὖν ἡ θεωρία παντὸς θεωρουμένου μὲν πράγματος ἀκρώτατον ἐστὶν, οὕτω καὶ ἡ εὐδαιμονία ἐν ταῖς θεωρίαις τὸ τέλειον ἔχει· τὸ γὰρ ἄριστον τῶν ἀγαθῶν ἔργον ἐστὶν ἡ θεωρία, οὗ ἡ μὲν ἡδονὴ ἡ φύσει προσκείμενος, ἡ δὲ ἀρετὴ διὰ τοῦτο αὐτὴν ἐπαινέει.
Οἷον οὖν ἡψύχεται ἡ ψυχὴ πρὸς τὰ τὰ ἐν τη θεωρίᾳ ἡδονάς, οὕτως τὸν οἰκεῖον βίον ἡγιοῦνται οἱ σοφοί· καὶ ὅτι οὐχ ἅπασι τοῖς ἄλλοις τὰ αὐτὰ ἡδονάς ἐστίν, διὸ καὶ τὸ τῆς θεωρίας βίον ὑπὲρ τὸ πλείονος ἔτι διακρίνεται.
Ἔτι δὲ δεῖ μὲν καὶ περὶ τῶν ἡδονῶν εἰπεῖν ὅτι αἱ μὲν ἐλαφραὶ καὶ ἐπαγγελλομεναὶ ἡδονὲς οὐ καθ᾽ αὑτὴν εὔλογα τοὺς ἀνθρώπους ποίεισιν εὐτυχήσειν· πλὴν ἡ θεωρία καὶ αἱ μετ᾽ αὐτὴν ἡδοναὶ τὴν ψυχὴν ἁρμονίως πληροῦσιν.
Ὅθεν ἐν συμπερασματίῳ θεωρίᾳ τὸ ἀγαθὸν ἔστιν ὡς τελεῖον, καὶ εἰ μὴν ἡ ἀρετὴ μὴ ἦν, οὐ πλὴν ἐν ἀρετῇ εὐδαιμονία· ἀλλὰ τὸ θεωρητικὸν βίον ἡγήσασθαι τὸν ἄριστον τρόπον τῆς ζωῆς.