Τὰ εἰς ἑαυτόν Βιβλίον βʹ

Μάρκος Αὐρήλιος Ἀντώνιος

Original language · as published

Ἀνάπαυσον ἑαυτῷ εὐθύς τὸ πρῶτον τῇ ἐγερθείσῃ: ἐπείσεται ἔτι ὥραν τινα ἀνατιναξάμενος καὶ προσεγγίσας τῷ κόλπῳ τῷ ἐπαναστὰν, ὅτι ἔργα τὰς ψυχὰς οὔκ ἀσθένει. Οἷον, ἀνάμνησιν ποιεῖσθαι ὅτι τὸ ἔργον τὸ νῦν ἐστὶ, καὶ μὴ θρῄνῳ μὴδε ἐπιποθίᾳ τῷ ὕστερον χρόῳ ἐπιβαλλόμενον.

Ὅτι ἡ ἡμέρα ἀνάγκη ποίησιν ἔχει τὰ τῆς ἡμέρας· ὅτι τὸ ζῶν εἶναι τίς ἐστὶν ἔργον καὶ τὸ νῦν τὸ ζῶν ἔργον φυλάσσειν. Καὶ ὅτι οὐκ ἐστὶν ὄρεξις πρὸς τὰ πράγματα, ἀλλὰ ἡ σύστασις τῆς ψυχῆς, ἡ δι' ἧς τὰ πράγματα θεωρουμένη καὶ ἔχουσα ἡμᾶς.

Μνήμην ἔχειν ὅτι πᾶν τὸ φαινόμενον μεταβαίνει, καὶ ὅτι τὰ ὅσα τῷ ἔξω ἔτυχον οὐκ ἐν αὐτῷ ἐστιν, ἀλλὰ ἐν τῇ διάνοια. Ἀλλὰ μηκέτι ἐπιδέλπειν εἰς τὰ ἐκτὸς, οὐδὲ τὸ ὑφ' ἡμῶν οὗ ἡ φύσις ἔθετο διαφθείρειν ἡμᾶς. Ἕκαστον γὰρ τῶν ὧν ἐπιθυμοῦμεν ὡς ἔργον ἀξιοῦ τὸ καταστήσειν.

Μάθετε τοῦτο εὐθὺς ὅτι τὰ ἔργα τὰ πολλὰ ἡμῶν διαστέλλονται, οὐ τὰ καλὰ οὐδὲ τὰ κακά, ἀλλὰ τὸ μέσον ἡμῶν ὑπάρχει. Καὶ ἡ ψυχὴ ἐστὶν οἷον ὄργανον τὸ δύναται πᾶν ὅπερ αὐτῇ προσδοκείται ἀναιρεῖσθαι. Μη τέλεον ἐλπίσατε τὰ ἔξω, Ἀλλ' ἄρχεσθαι ἑαυτοῦ.

Μνήμην ἔχε ὅτι οἱ ἄνθρωποι προσεῖχον ὡς ζῷα κοινὰ τὰ ἐπιτηδεύματα, τὰς κακίας καὶ τὰ πάθη. Καὶ ὅτι πολλοὶ μὲν βουλόμενοι ἀγαθοὶ φαίνεσθαι, οὐκ ἐν τῷ ἔργῳ ἀλλ' ἐν τῇ δόξῃ. Σὺ δὲ φύλαττε τὰ καθήκοντα, μὴ τὸ ὄνομα ζητοῦν.

Τὰ μὲν οὖν κακὰ τοῦ κόσμου ἐκ τῆς ὁρμῆς ὀλίγης ἔχουσιν δύναμιν, ἐὰν σὺ μὴ ἐπιτρέπῃς· ἡ γὰρ ψυχὴ ἡμεῖς ἐσμέν, καὶ ἡ διάνοια ὑπ' ἡμῶν. Μηδὲ γὰρ ἔξωθεν ἡμᾶς ὑπ' ὀργῆς ἄγει μηδ' ἐπὶ λύπαις ἀποπέμπει.

Νοῦσον οὐδεμίαν μέμνησο ὅτι βραχὺς βίος, καὶ καὶρὸς τῆς ψυχῆς εὐπρόσωπος. Ἀποθνήσκει γὰρ ὅτι ὕστερον, ἔτι γὰρ καιρόν ἔχεις τὸ ἐν ἡμῖν σῶμα ἔργον ποιεῖν. Μὴ ἔχουσα ἡμέρας πολυχρόνους ὑπερτιμᾷς, ἀλλὰ τῷ νῦν χρῷ ποιεῖν τὰ δέοντα.

Μάθε δὲ καὶ τοῦτο ὅτι πάντα ἡ φύσις ποιεῖ διὰ τὸν σκοπὸν ἐκείνον· καὶ ὅτι ὅσα ἡ φύσις ἔδειξεν ἡμῖν, οὐδεὶς ἔτι ἄλλος λόγος. Σὺ οὖν τὸ μὴ ἐκβαίνειν τὰ προσηκόντα, καὶ τὸ ἄνευ λόγου ἐπιθυμεῖν, ἀπόλιπος ἔστω τῇ ἐπιτηδεία.