Ἀλλʼ ἄγε, φημί, τὸν μῦθον ἄκρων ἄρχοντα δεῖν εἰπεῖν. Ὅιον ἐὰν ᾖ ἡμῖν ἐκεῖνός γε ὁ προσαγορεύων ὑπομιμνήσκειν, πολλάκις ὅπως ἀναφαίνῃ, ὅπως ἔμπροσθεν ἡμῶν ὑπὸ τῶν πᾶν ὁρατῶν ἀποδεξάμενοι ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ὑπ᾽ ἀφέσεως τῶν πρὸς τὰ ὀμμάτων ἔχοντων·
Ἔτι δὲ τοῦτο, λέγω, οἷον ἂν γένηται: ἔνθα γὰρ ἂν ᾖ ἄνθρωπον Ἄπαντες ἔσθ᾽ ἐν ἀγγείῳ σκοτεινῷ, ὀρθοῦντοις δεσμὸν αὐτοῖς ἐν μέσῳ τῆς σκιάς, τὰ μὲν πρόσωπα πρὸς τοῖς τείχεσιν ἐπιβεβλημένα, ὥστε μὴ δυναμένους ἰδεῖν παρὰ πρὸς τὰ ὀπίσω καὶ τὰ πρὸς τὰς πηγὰς αὐτῶν·
ὑπὲρ δὲ τῆς ἑστίας ἀνθρώπων ἦσαν φλόγες πῦρ κατακαυόμενον, καὶ μεταξὺ τοῦ πυρὸς καὶ τῶν δεσμίων ὑψηλὸν αὐλάκι καὶ γάρ τι τῶν ἀναστημάτων, ἐπάνω δὲ τούτου ὑπῆρχον ἄνθρωποι ποικίλοι φέροντες πρὸ τῶν ὀμμάτων τὰς σκιάς τῶν ἀλλήλων ἑστῶτες·
Καὶ ὁρῶμεν, ἔφη, ταύτας τὰς σκιάς, ἀκούομεν τὰ ὀνόματα τῶν πραγμάτων, οἷα τὸν παράγοντα τὰ μὲν καλῶς, τὰ δὲ κακῶς, παρὰ τῶν φθεγγομένων τῶν ἐν τούτῳ κόσμῳ· καὶ οὐδὲν ἔξω ἡμῶν ἢ τὰς ἐκεῖνων σκιάς ἡγοῦμεν ὡς ἀληθῶς εἶναι τὰ ὄντα.
Ἔπειτα τέως ἐὰν ἄνθρωπον ἐκ τῶν δεσμῶν λυθῆναι ἔλαβον, ἅμα θαυμάζειν ἀρχόμενον· τὸ δὲ πρῶτον τι παρὰ τῶν ὀφθαλμῶν τὸ φῶς πικρὸν ἐπʼ αὐτόν ὄν, οὐκ ἂν ἠδυνάμεσθα βλέπειν, καὶ ὑποχρεωθεὶς τὰ πρῶτα ὀπίσω ἄνω φέρειν τὸ βλέμμα, τοῖς δὲ πρὸς τὸ πῦρ;
Ὅταν δὲ προέλθῃ ἔτι ἔξωθεν ἐκείνου φῶτος ἔτι τὸν ἄνθρωπον ἄγειν, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἄρξωνται ὀλοφυρόμενοι ἀναστρέφειν, τότε ἂν γνώσει ἀληθεστέραν οἶδε, καὶ τὰ ἐκεῖθεν εἶναι ὅσα πρῶτα ἀνελάμβανε, ὥσπερ ἐκούσῃ·
Καὶ ἄν τις αὐτὸν ἐπανῆλθε εἰς τὸ σπήλαιον, καὶ ὑποχρέοι τὰ ἔθνη πάλιν ὑποβλεπεῖν, οἷος ἦν πρώην, οὐκ ἂν ἠγαπᾷ τὰς σκιάς, ἀλλʼ ἀποκτείνῃ τοὺς ἐκεῖ κατοικοῦντας, ἐὰν ἴδοι ὅτι οἱ ταῦτα λαμβάνουσιν ὄντα ψευδῆ·
Τοιοῦτος γὰρ ὁ πολιτικὸς ἂν ἦλθε ἐπʼ ἀνθρώπους, ὃν ἡμῖν ἐκεῖνος ὁδὸς ἀναγκάζει τῷ νόμῳ· ἐκεῖνος οὖν ὃς πρῶτος ἀναβήσεται εἰς τὸ ἔξω μέγα δικαίως ἐπαινέσεται, ὡς ἀληθῶς ἐθεώρηκεν τὰ ὄντα, καὶ δυνάμενον ἀδικεῖν ἄλλους βελτίους ἄνευ παιδείας·
Τοῦτʼ ἂν εἴη, ἔφη, ὅτι ἡμᾶς δεῖ δεῖξαι, ὅπως ὁ φιλόσοφος ζωῇ τὰς πόλεις ἡγεμονεύων, καὶ μὴ τὰς πόλεις αὐτὸν, ἀλλʼ ἀντὶ τοῦτο ὡς ἂν ἀνατεθῇ, ἵνα ἡγεμονεύσῃ τῶν ἀληθινῶν·