Aeneadum genetrix, hominum divomque voluptas, alma Venus, caeli subter labentes immensa per errantia saecula dotes oeconoma Naturae, miseris semper miseranda voluptas, amari quod enutriat animos, atque haec, nee fas est verbis exprimere, quantae sint animi patiensque pati;
quae mare navigerum, quae terras frugiferentia, quae colles, quae ripae, quae montes, quae flumina, quae vis insanit in aqua, quae motus terrae subter inest; quantae vis animantum, lubrica formis, mentique animum movet;
atque hiems, atque Ætna, atque mare, atque fulgura, quae formant caelum, quae terrae vis, quae Dardaniis armis aquarum, qui motus, quae subitis fluctibus aestus, quae sopor, quae somnus, quae vita, quae mors, quae longae senectae repentina voluptas;
at non haec tantum, quae ad corpora pertinent, sed etiam id quod est ingenium, quo animos hominum rerum cognoscere cogit, atque ut sponte sua fatum ignorare doctosque percipe; quapropter neque honos ullus hominum, neque divitiis ullis est praestantior, quam quod cum mens scit quae sint, quae fuerint, atque quae futura, sinitque animum liberum et securae vitae rem esse cupere.
nam neque divom neque mortali personae, neque aurum mutabit animos, neque aura regni, nec modica patientia, neque cupido veluti fera, nec saepe ipsius fortunae ministros habebit; sed rationis lumen, quod primaevi docuit, revocabit eum ad matrem et dulcibus artibus recreabit,
qui modo iam tenebris animus fractus turbatusve per ignes et saevae verberibus aurae, nunc animo placido vitæque sponte subditi, cruciatum quicquam et timorem mortis ignara putabit, atque illum demum communionis curae, quantumvis vacans, internae pacisque moveri sensum cognoscat.
haec igitur primum, quae te impellunt insanireque coaluisse, carmen inchoo, et primum dicam de natura rerum et de numine tantum, quod mortalia vincat; atque utinam possint tanti, qualia per ingenium ipsa natura detulit, sufficere labori noster!
nos primum omnium rerum de causis quaeremus, quo numine laeti, quo animo, quo numine desinant, et quare in rerum ordine motus et status ita se gerunt, ut victorem admittant erroris, nec quisquam inquisitum sibi reddat naturae terminum.