Admodum reverende vir, ornatissimeque vir, Virgilus, quem adhuc magis colui, quanto vero latius me a te cum illo confeci, non modo propter divitem ingenii et orationis copiam, sed etiam propter quinam esset unice in rebus humanis eius laus, quod integra in vita iustitia, amicitia, pudicitia, sapientiaque constaret, nec tamen ex ea unquam quamquam humani exempta ingenii non esset, sed omnibus fere humanis affectibus evolveretur et prope humanitatis nomen retineret.
Hunc admodum virum, F. nobilis Cicerone incitatus, cum ego nuper multis mihi gratissimis in agendo et dicendo viris, quibus nota vestra erat, discerem, accepimus nos non solum iudicium ipsum accuratum et percensum, sed etiam summam illam rationem, qua bonos mores colere et publicas res dirigere deberent, a vario genere vitiorum diuisa atque separatam obtinere.
Quod si quisquam crediderit me in hoc sermone tum esse studiose atque illuc nosse quasi in scribendo, prorsus fallitur; nam non scripturus hic eram nisi te velut testem adhibere voluissem, quod de hominum vitis dissererem. Verum etsi haec ratio non est a me confecta, tamen eam, quamquam ab aliis sumptam, est mihi gratissima cogitatio; ac propterea ut ea in lucem proferrem, nullum malum videor, si ea, quae legebuntur, vix non admodum attenuatae sint.
Erat autem in nostra civitate quidam, quem multum dilexi, et, qualem videris, F. nobilis vir, cuius ad me consuetudo multum defecit propter longinquitatem itinerum. Is cum saepe mecum de administrandis rebus civilibus disputaret, admodum etiam urbanus, sapientis vires et acuti ingenii, novitatis quasdam in re publica aliquantulum nactus, et earum commoda cum illa, quae iam in usu sunt, comparans, nulla ferrebat iniquitatem, qua rem publicam ad meliorem modum dirigere posset.
Hic ergo quum nobis consuetudinem liberalem ac perspicacem contulisset, de qua multa in posterum referre potui, et qualis esset oratio eius, et quam versutus in argumentis, confitereor; nec erat idem rebus omnibus, nec silentio fuit; semper velut in medio sermone, etsi cum rerum diversarum interpretatione iucundissime, tum etiam cum aliquo studio sui generis discussionis, quae et me excitabat atque provocabat ad possibilium reserationem.
Cum haec ita versarentur, ad nos aliquando advenit nobilis vir, cui nomen fuit Vives, qui multarum insularum et regionum argumenta attulit; sed unus ex iis rebus, quamvis plura ab eo audirem, mihi maxime memory erat, id est de nova insula, quae dicitur Utopia, et de re publica ejus, quam is describebat opificiosam et mirifice ordinatam, non tam ad voluptatem quam ad utilitatem omnibus civibus provisam.