Γοργίας

Πλάτων

Original language · as published

Πολ. Ποῖόν ἐστιν ἄν, ὦ Σώκρατες, τὸν ἄνθρωπον ἡμῖν ἑλλόγως ἀποκρίνεσθαι λέγειν; ὅτι γὰρ ἔργον μὲν ἔστιν ὁ τὰς ἀρχὰς λέγειν, τὸ δὲ ὑπεῖναι τοῖς ἀκοῇς, ἢν μὴ πᾶν ἀληθὲς εἴπωσιν οἱ λέγοντες, μόριας τινὸς ἀνωφελεστάτης ἡ ῥητορική;

Σωκ. Πράγμα τὸ ἀναγκαῖον, ὦ Πολ, ὅτι τὸν ἀληθῶς ἀκούοντα δεῖ ἡμᾶς ζητεῖν, μᾶλλον ἢ τὸν λέγοντα, καὶ μάλιστα ὅταν περὶ τῶν δημοσίων ἐπιτηδευμάτων ἀκούωμεν. ἀλλὰ λέγε, τί ἔστιν ἡ ῥητορική, οἷα ἡμεῖς ἐν τῷ λόγῳ ἐπιθυμοῦμεν;

Πολ. Ἔγωγε οὐκ οἶδα, ὦ Σώκρατες· ἔοικε μὲν ἔργον τινὰ ἐστίν, ἀλλ' οὐχ ἥκιστα ἡδύς. πολλὰ γὰρ ἀκούομεν ἐπιδεικνύμενα τῶν ῥητόρων, καὶ ἀπολαύομεν. ἰδοῦντες οὖν ἔχωμεν ἐπιδείξεις.

Σωκ. Λοιπὸν ἀρά γε καλῶς· φέρε δὴ Γοργίαν, εἶπας, ὃν εἰσήγαγες, ὡς λέγεσθαι ῥητόν· θάσωμεν αὐτὸν ἅπαντα διερωτῶντες περὶ τούτου. ὄψεταί τις ὅπως ἡ ῥητορική ἐστὶν, καὶ εἴπερ τέχνη ἢ τέχνηντα ἄλλην.

Γοργίας ἦλθεν ἐκεῖνος, καὶ ἀφικόμενος εἶπεν· «τινες μὲν ὄντες λογογράφοι ἡμέων, ὦ Σώκρατες, λέγουσιν ὡς ἔχω τινὰ μεγάλην ἔχων τέχνην· ἐγώ γὰρ τόνδε τὸν λόγον διδάσκω, ἵνα οἱ ἄνθρωποι δημόσιας ἀπόδοσιν δυνήσωνται. καὶ ὅσοι μὲν ἐπὶ τοῖς κοινῇ βουλεύουσι, ῥήτορας χρῶνται πολὺς ὄντων·»

Σωκ. Λέγεις µέν, ὦ Γοργία, ὡς ἔργον ἔχεις ῥητορικὸν; τί γὰρ ἐστὶν ἡ ῥητορική; πρὸς τίνα τῶν τεχνῶν ἢ ἀρετῶν ἂν ἀναφέροις αὐτήν; οὐχ ὡς ἰατρική τινὰ τῶν σωμάτων, ἢ νομική τῶν δικαίων, ἢ ναυπηγική τῶν πλοίων;

Γοργ. Ἔγωγε, ὦ Σώκρατες, λέγω ὅτι ῥητορική ἐστὶν ἡ περὶ τὰ δημόσια σοφία, ἵνα μὲν διὰ λόγων τὰ κοινὰ ἄμεινον γένηται· οὐ γὰρ ἔργῳ πάλιν ἀλλ᾽ ἐν λόγῳ κινουμένη. ἔστι δὲ καὶ διδασκαλία· ὅσοι μὲν μανθάνουσιν ἐμὲ, ῥήτορες γίγνονται.

Σωκ. Ἐὰν οὖν ἀλήθεια λέγῃς, Γοργία, τότε ἐστὶν τέχνη; εἰ δὲ οὐ, ποία; οὐ γὰρ ἔοικεν ἡ ῥητορική ἀκριβῶς καθ᾽ ἑαυτήν εἶναι, ἀλλὰ ἔργον τι τυγχάνειν ἀκριβῶς μηδὲν ἡδύνατον ἔχον. εἰ δὲ τέχνη, ποίου μέρους ἔστιν;

Γοργ. Ἐγὼ μὲν οὖν λέγω ὅτι περὶ τοῦ δήμου τὰ βέλτιστα λέγειν ἐστί· καὶ οὐκ ἀμοιβὴν μόνον διδάσκω, ἀλλὰ τὴν τέχνην ῥητορικὴν παραδίδωμι, ἣν ἂν ἔχων ὁ τῆς πολιτείας ὀρθῶς διοικήσει.

Σωκ. Εἶπέ μοι, ὦ Γοργία, ἆρα δύνασαι τοὺς νέους τοὺς μαθητὰς ἔπειθον πορὶ τῶν δικαίων; ἢ ἀλλοίως, ἆρα διδάσκεις αὐτούς πῶς ἂν ἔχοντες τὴν δύναμιν ἥσσων ἀνθρώπων δοξὰς ἀποσπάσωσιν;

Γοργ. Σωκράτης, ὁ βούλεται μανθάνειν ὅπως ἔχοι τὸ κοινὸν ὄφελός, οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀδύνατον ἀδιδάξασθαι· ἀλλὰ τοῖς ἀμαθεστάτοις μάλιστα δεῖ τὴν ῥητορικήν.

Σωκ. Ἀκούειν λέγω σε, Γοργία, καὶ κριτικῶς σκεψώμεθα· ἢ γὰρ ἡ ῥητορική τοῖς ἀγαθοῖς ἀναφέρει τὰς ψυχὰς ἢ τοῖς φαύλοις; εἰ δὲ τὰ φαῦλα ἐπαγγέλλεται, αὐτὸ τότε πειθοῦσα πονηρίαν ποιεῖ. τοῦτο δὲ ἐστί, ὦ φίλε, πρός τινα ἡμᾶς ἡ συζήτησις κατευθύνεσθαι.

Γοργ. Εἰ δὲ μὴ φαύλα, ὦ Σώκρατες, διδάσκει τὰ καλά, οὐκ ἔχω ῥῆμα ἀντιλεγόμενον· ἀλλά πως ἔτι ἡ ῥητορική ἔσται ἔργον ἀγαθόν. ἀλλ' ἔτι ὑμεῖς μοι δείξετε τὰ ἐναντία, ἵνα μᾶλλον ἡμεῖς ἀπολογήσωμεν.