Ἐγχειρίδιον

Ἐπίκτητος

Original language · as published

Τῶν πραγμάτων οἷς ἐξουσία ἐστὶν ἡμεῖς, καὶ τῶν μὴ ἐν ἡμῖν: τὰ μὲν ἐν ἡμῖν σκέψασθαι ὅτι ἡμῖν δεῖ, τὰ δὲ μὴ ἐν ἡμῖν ἵνα μηδὲ ἐπιχειροῦντάς τι ὑπερβαίνου. Τὰ μὲν γὰρ ἐν ἡμῖν ἐστίν· τὰ δὲ μὴκενόντων ἔργα, οὐκ ἐστὶν ἡμῖν· τὰ μὲν ἐν ἡμῖν ἔργα τὰς προαιρέσεις, αἵτινες εἰσὶν ἑκάστῳ ἡμῖν·

Τὸ οὖν ἔσχατόν ἐστιν τὰ ἐκτὸς ἡμῶν, τὰς ὑπαρκτικὰς τῶν σωμάτων, τὰς ὑπαρχούσας δυνάμεις, τὰς φήσας, τὰς δόξας, τὰς ἀξίας, τὰ πλούτη, τὰ σώματα, τὰ τέκνα, τὰς πόλεις, τοῖς ἄλλοις χεῖρας καὶ δεῖπνα, καὶ ἅπαντα ὅσα οὐκ ἔχεις ἐν τῇ προαιρέσει.

Οὗτοι οὖν οἱ δῆλοι ὅτι οὐκ ἡμεῖς κἂν ὀνομάζωμεν οἷς ἔχειν ἡμῖν ἐξουσίαν, ἀλλ᾽ ἡ προαίρεσις μόνη· ἣν ἂν ἔχῃς, καὶ μόνην τὴν εὐδαιμονίαν ἔχεις. Ἀπὸ τούτου τὸν λογισμόν ἔχων, ἐπιμέλειαν τῆς προαιρέσεως ποίει, καὶ τὰ ἔσω τὰ σοῦ οἴει·

Μήτε ἔπαινους μὴδέ μὴ ἀτιμίας φόβον· ἀλλ᾽ ὡς ἂν γένηται, ἔχε τὸν λογισμόν· τὰ ἔξωθεν οὐ τὰ ἡμεῖς ἔχουσιν, ἀλλὰ τὰ ἔσω. Ὅταν δὲ εἴπωσιν σοι, ἄνθρωπος οὗτος κακὸς ἔστω τῇ βουλῇ· λέγε· οὐδὲν πρὸς ἐμὲ·

Μὴ ὀργίζου τὰ παρόντα, καὶ μὴ ὀρρωδεῖς τὰ μὲλλοντα· ἐπὶ τῇ προαιρέσει στήσω τὴν σκέψιν μου· ὡς γὰρ οὐδὲν ἄλλο ἔχων ἔξωθεν, οἷον ἔπαινον ἢ ὕβριν, ἥ τῇ ψυχῇ ἀδικεῖ, οὐδὲ οὕτως·

Ἀλλὰ μνημόνευε ὅτι οὐκ ἐστὶν ἡμῖν ἐξουσία περὶ τῶν τοιούτων, καὶ οὕτως περιβαλὼν τὴν γνώμην ἔχε: οὐχ ἡμῖν τὰ πράγματα ἐξουσίαν ἔχειν, ἀλλὰ ἡ προαίρεσις ἡ ἡμετέρα. Ὅταν οὖν ἐπέρχωνται ταῦτα, σιωπᾷν ἢ λέγειν ἢ ἀντιλέγειν, ἀνὰ τὸν ἐν τῇ προαιρέσει λογισμόν.

Μηδὲν βουλεύου περὶ τῶν πραγμάτων τὰ ἔξωθεν, ἀλλὰ πάλιν πρῶτον ὅτι τὰς μου δυνάμεις, τὰς ἐπιθυμίας, τὰς ἀποφάσεις ἐλέγχω, καὶ εἰ σὺ τὰῦτα καλῶς ποιεῖς, τότε καὶ τὰ ἔξω ὡς ἂν γένηται ἔστιν ἡσύχως λαβεῖν.

Ἔχεις δὲ καὶ τόδε: ἐὰν βούλῃ τὰ πράγματα εὖ ἔχειν, μὴ ποιεῖς ἃ ἐκείνοις· μὴ ὀργίζου, μὴ ταρασσόμενος, μὴ ἐπιπόλαιος, μὴ ζηλωτής, μὴ ὑβριστής· ταῦτα γὰρ τὰ ἔξωθεν καθ᾽ ὅσον ἐστὶ τὰ περὶ τὰ σῶμα καὶ ταὐτά, ἔχουσιν οὐκ ἐν ἡμῖν·

Ὅταν δὲ δεικνύη σοι ἄνθρωπος τὸν δρόμον, λέγε· Ἰδοὺ ὁ ἄνευ μοι ἀπόλλυται, ἔχω δὲ ἐγὼ τὴν ἐμὴν προαίρεσιν· τὸν ἄνθρωπον οὐ βλάπτω, ἑαυτὸν βλάπτω ἐὰν ὀργισθῶ.

Τοιαῦτα μὲν ἁπλῶς, ἔχεις καὶ ἄλλα· ἐὰν δὲ βούλῃ, ἀνάδραμε σὺ τῆς ἐπικρατοῦσης διδασκαλίας, καὶ μνημόνευε ὅτι τὰ μὲν ἐν ἡμῖν ἓν ἐστιν, τὰ δὲ μὴ ἐν ἡμῖν ἕτερον.