Pharsalia (De Bello Civili), Liber I - initium

Marcus Annaeus Lucanus

Original language · as published

Romae quis fuerit causa teucrorumque alerges? Non haec Pergama sunt; nec Dardanus auctor Idomeneusve, nec Bela (sic) fuit Troia: imperii causa sui pax, pax in arma fui.

Quid? neque enim Trojae nec Priami tenuere campos, nec raptas Helenae, nec Simois, nec Xanthus, nec Dardaniam carmine victor hostem. Mors erat, non gloria: latet subito gesta cupidine facti.

Non mihi, Bellum civile Romanis. Non nostrae ferte manus in arma, cives. Non mea sunt viri et tela, neque Patrum laudibus inrites. O me felix, et quicumque minimus oras!

Quis deus in tanto iacet? quis in arduis tingit? Cur Romae manent medii? Cur bellum inlustre recidit, et iniecit caelum arma? Scinduntur moenia, discidit ripa, et populus in hostem versatur.

At tibi, Iuppiter, aethera, et summa tecta raptis, et nymphae sub umbra, et quas terra Iovis habet, inertes comites. Tu memor esto nostri, cui nostra peremptum est nomen et gratia, qui mores et parvos in honore reliquit.

Non ego nunc adsim, non morsum bella monstrabo; sed quidepicitur mora, et curas dirae validis praefero. Trahit hoc animus: hic locus, hic moenia; hic belli certe via: et, quidquid est, iste fuit.

Atque aliquis, quamvis poterat, non potuit: quotiens fata, quas dirae belli manus, quotiens templa Iovis culmina vacarent! Quid verbis de gencibus? quid decus moresque Romanos? Quid nimium retro, quid nimium iniquum, quid scelere infido?

Quis nunc armorum motus, quis turba, referam? En! atque ita fundet se tellus, et mare, et plenus orbem dispersus errare, dum licet: at nos, quidquid est, nostrum habebimus nomen.