Quod mihi temporibus nostris valde placet, legi, quod in maioribus olim erat consuetudinis, ut in diebus festis convenirent homines, qui inter se de magna et honesta re disseruissent; et quoniam in his temporibus male habitus est, ut universa a studiis remota sive ob otia noxia sive ob negotia gravitatis causā, plerumque sermones feriant, qui apti sunt ad perdendi voluptatem et ad negotii ac vitiis magis utiles quam ad disciplinam, placuit mihi more maiorum proventum adfacere litteris, ut effacerem illam consuetudinem publicam non sine fructu, si quidem non aliter possem gloriae nostrae oblectamentum cum utile coniungere.
Quid vero hic melius locum ducerem, cum Romae iuberet dies Saturni et convivia, quam apud nos in campo Martio, qui cum multis stat veteri more, tum etiam hodie pinguiore laudi celebratur? Namque in hac die quippe multum addit iucunditatis quod omnis generis opes immigrant et familiae una conveniunt, et senes iunioresque sermones discutiunt de doctrina et de iocis, ita ut domus ipsa, quae iam diu vacua et deserta fuerat, quasi novella luce instaurata videatur.
Etenim mihi memoriae prodest illud: Olim, cum ad nos veniens Vettius, vir in studiis diligentissimus et animi comitatis, primum de mythologia disseruit, deinde de studiis philosophiae, et postea, cum convivia procedebant in hilaritatem, multis rebus iocundis et facetis locis omnium animi circumspectio relaxata est. Hac igitur ratione mihi visum est collectos sermones nostros, qui interfectare iam creduntur nos in otio, in librum congerere, ut posteritati aliquid relinquamus.
Neque enim solum de studiis sed etiam de moribus et institutis prisci temporis sermo in hoc opere habiturus est; multi enim vitae rationes disciplinaeque veterum, quae nunc in desuetudinem ceciderunt, recensentur, cum et causa earum explicetur et exempla tradantur. Sic igitur liber noster, si modo decenter institueretur, ad discendum et ad iucunditatem pariter utilissimus foret.
Porro ut contextus et ordo sermonum late pateat, primum describendum est tempus et locus, in quo haec disputatio facta est: dies Saturni erat, convivae multi atque in numero erant viri digni memoria, quibus maiorum institutorum sacramenta et veterum ritus et fabulae erant nota, et ideo iucunde disputare poterant de variis rebus litterarum et religionis.
Quibus ita lectis, quantumvis brevi sermone aggrediar, tamen in primo hoc librorum ordine narratur de origine Saturni, de templo eius, de ritibus qui ei exhibentur, ac de iis quibusdam opinionibus veterum de diis, quibus haec festa consecrata videbantur; ut qui legerit, non tantum voluptatem accipiat, sed etiam cognitionem rei multiplici modo augeat.