Postquam etiam Bellorum Gallaeciae, quas regnum Marcomannicum appellatam est, clades et Victoriae fama Germanis alios incitavit ad bellum, multi eodem motu adgressi sunt, quos nullus erat excitavit, nisi quasi rapinae et avaritiae libido. Nam et principum obscuritas et eorum legum laxitas, et incerta ac mobilis fortuna, quodque numero multos cohortes angustiis munitionum compulerat, occasionem dediderunt Initiatoresque imbelles inritavit cupiditas.
Primo initiis, ubi nobilitas barbaricae nationis Romana imperia et potentia luserat, et liberae res, tanquam vacuae et incertae, repentina cupiditate prehendebantur, multi ad rapinam et incursus pericula confestim repere. Sed ubi iam hostium consilia et mores cogniti sunt, fortuita militia et incertae aditus in difficilem morem conversa est certaminum, et belli quaedam ratione atque disciplina colebat.
Quippe duces germani, qui studio ad gloriam et pecuniam ducti erant, nondum experientia instructi sed ardore truculentia inflammati, multa improvisa conabantur; nec minus Romanae copiae, quae per varietates casuum et mutationes ducum semper turbabantur, adversus talia tumultus et impetum paratae erant. Et tamen saepius fortuna Romanis favit, non minus propter virtutem militum quam propter vitia hostium.
Quod si bella haec alicubi diu certainerentur, velut in Gallia, ubi diversa praedae atque cladis memoriae per saecula manent, tamen interdum etiam pax aut defectus belli superveniebant; nam multi ex hostibus, fractis multitudinibus et finitimis repulsis, coactae sunt ad foedera pacis atque ad obsequium. Sed quia barbarorum mentis incubat variabilis et levibus motibus adflicta, intermissae sed nullae firmissimae pacis spei fuerunt.
Eiusmodi vero continuatae perturbationes, siquidem imperium Romanum in nonnullis partibus debilitabatur, saepe etiam innovatae insidiae et latices, ex quibus saepe sumpsimus graves clades, incolas agrorum depopulabantur, itinera publica consuetis negotiis obnoxia fuerunt. Quare nequaquam sine cura et animi sollicitudine et vigiliis administrari rempublicam oportebat, ut impetus barbarorum praevenirentur et defensio firmaretur.