Quod ad strategema pertinet, ordo argumenti sic habetur: primo de hostium impulse et de animi motu statim ac notitiarum impetu, deinde de deceptione et simulata timoris, deinde de fraude et dolis, deinde de perfidiis et proditionibus, deinde de rebus quae ad castra et moenia pertinent, deinde de proeliis navaliibus, deinde de ductu militum et equitum, deinde de equitibus et peditibus singulis actibus. Hae res breviter et capite singulo collectae adhibentur, ut facile intelligantur et memoriter teneantur.
Parva est orationis ratio, cum res ipsae loquantur. Nam etsi multi sunt qui de bellicis rebus disserant, tamen utilior est compendiosa narratio exemplorum, quae ostendit quo pacto cogitationes hostium frangantur et animi mores ad commodum nostrum vertantur. Haec est instituta ratio a veteribus, ut per exempla rem illustrent.
Multi enim casus in hoc opere continentur ex Graecis ac Latinis auctoribus, ex historiis et annalibus conjunctim collecti, ut demonstrationes sint non ex fictis sed ex factis. Ex his exemplis non solum duces sed etiam milites disciplinae causa prodesse possunt, qui scire volunt quomodo cum inopinato consedendum sit.
Quod si quis rescribere velim et singula longius explicare, id superfluum videatur; potius brevitas et perspicuitas teneant locum, ne nimia copia argumentorum caput confundant. Habet autem hic liber primus initium, quo legentibus ostenditur primus impetus hostium, et quomodo eum frangi aut verti possit.
Quidam enim in ipso initio belli, cum multitudine et magis audaciâ agitata, incipiunt per vim et minationes animos nostri perturbare; contra hoc saepe efficax est similitudo et vanitas, quae hominum insidiis obvium faciunt, ut hostes sui sollicitudine capiantur. Haec prima species deceptionis et illusoriae pacis est.
Cum res gerendae sunt per consilia occultanda, necesse est ut id quod vis celare, aut per fabulationem aut per actionem fallaciae commakescas. Nam multum valet ut hostis in certa cogitatione retineatur, dum aliter agitur: id enim quod expectat, non videt quod vere agitur.
Idcirco multum observare debet dux quid valet rumor et quid visus; saepe enim per ignotum et admirationem, quae incitatur, casus in nostri commodum volventur. Exempla veterum, quae hic adferuntur, ostendunt saepe rem esse non in magnitudine copiae sed in subtilitate consilii.
Sicuti in bello arma saepe parviora tamen ratione utilis instructa victoriam afferunt, ita in bellicis artibus ingenium praevalet. Qua re lectorem monemus ut non solum numerum militum aspiciat, sed etiam causas et motus animo hostium consideret, quibus per articulum et remedio occurrere possit.