Dilectio, si sit vera, non potest manere in nudo nomine; quae amatur, aliquid est quod reatum amoris tollat aut augeat. Unde quodcunque Dei amorem facit aut auget, id amori esse censendum vel proximum. Quod ergo prae oculis habere debemus in huius amoris originem, non est solum nomen, sed substantia; non tantum opinio, sed veritas; ut sciamus amare non vocem tantum, sed rem; id est Deum nostrum, et Verbum Dei propter nos assumptum, et aliquando in nobis requirendum, ut possideamus et vivamus in eo.
Audistis initium huius libri: ‘‘Dilexit me dilexit me’’. Nemo autem inibi diceret nisi qui sensisset; ipse enim Dominus ait: ‘‘Ubi est thesaurus tuus, ibi est cor tuum’’. Quod si quis in sua dilectione fixa manet, mihi videtur non adhuc esse in initio, sed in erroris mixtura. Initium vero dilectionis est affectus, cuius primum motum ignis Dei facit; et ideo dicimus initium esse non tantum visum, sed ejus motus, qui ad remissionem peccatorum et conversionem ducit.
Quid igitur est illud primum, quod nos Dominum amare docet? Non est eloquentia, non est philosophia, non est scientia mundana, sed humilitas et contritio cordis. Quamdiu homo superbiam colit, dumrat iudicet se scire et non esse indigentem, non potest primum amare; sed cum humilitas et notchus cordis omnem ostentationem, et vana gloriae sortem reprobat, tunc apertissime apparebit divini amoris initium.
Dicet aliquis: quid interest inter diligere Deum et Deum diligere? Multum interest. Diligere Deum est velle Deum et omnia quae ad Deum referuntur; Deum diligere est attendere ad Deum in omnibus manentibus et agendis. Nam multi dicunt se Deum diligere per sermones et vota, qui tamen absunt a caritate operata et in vita degenerantur. Sic ergo amor verus investigat actus et fructus, non tantum voces et titulos.
Quid ergo primum chorum tenet qui dicit: ‘‘Dilexit me dilexit me’’? Primo, penitentiam et confessionem; nam qui non renuntiat peccatis, non potest dicere se dilexisse. Secundo, fidei certitudinem; nam sine fide nemo ad veram dilectionem ascendit. Tertio, patientiam in tribulationibus; quia amor exercetur in tribulatione et tentatione, ut ignis probatus argenti purget.
Non est mirum si primus sermo huius Cantici multis offendit: nam carnales cordces sentire volunt et sensibus tantum legere. Sed si vis videre interiora, disce quomodo anima deserat se et caret omnibus, ut tantum in Deo habitet consolationem. Haec est via deserti interioris, haec via paupertatis evangelicae, haec est via claraeva lcis et securitatis, per quam animas elevat lectio super mundana.
Sic ergo, fratres dilecti, si vultis primum amoris munus accipere, discite primum humilitatis radicem, quia sine radice arbor iuncta non est. Mittite cosmum vanitatis et adsumite ornamentum modestiae. Ne quaeratis laudis humanae, sed in Deum respicite; et cum cor vestrum Clausum est in seipso, aperietur nobis devotio divina, quae nos in suum verum amorem ducit.
Hic etiam consideremus quomodo amor Dei praeexistens in nobis excitatur; est enim Deus qui iam prior deus amat nos, ut nos ipsum amemus. Quid autem deterret nos ab hoc amore? Peccata nostra et velox cupido. Ergo deponamus ea quae nos a Deo avertunt, redigamus derelictas oblationes, et postmodum inveniemus nos ipsos in amore, qui non est nisi reditus ad primam voluntatem, qua Deus nos creavit in caritatem.