Epistula XXII ad Eustochium

Hieronymus (Eusebius Hieronymus Stridonensis)

Original language · as published

Quid est ergo quod miraris, Eustochia cara, si, cum illud de pulvere dixi — quis est qui nos pulvere operiat deficientes? — ad similitudinem domini nostri in terra jacentes, ad imitam gratiam humilitatis, quae saponem et lignum a tergo facit, humiliari volui? nonne et apostolus Paulus dixit: 'Gloria in cruce.' Non meo sermone sed divino mandatu uxoriam declinavi, ne forte luxuriæ nomen tantummodo in sanctimonia fieret et gloria hominis, non Dei, celebraretur.

Si ergo voles, Eustochia, intende verba prophetarum et martyrum. Quamdiu in hoc saeculo sumus, pectore non sero, sed corde cito operiamur; ita enim datur ut in spiritu agamus, non in carne. Hic est modus: recede à spectaculis, fuge conviviorum, curre ab industria vana; nec studentibus novitiis aut esuriens spiritus aut famelica lingua dominum effundant.

Quid mihi refert, inquit, si caput habet calvitium, si vellus a capite ad calcem abscidatur? Noli timere, Eustochia, ne sermo iste adversarius sit, qui solum corporalia considerat. Multi enim sunt qui tota veste religiosa nitent, sed corde sordidi sunt; isti crines non purgant peccatum. Nemo ergo se decoret aspectu nisi qui animam suam purgavit, neque est melior tonsura quam modestia.

Legi scriptum: 'Non in multitudine verborum erit justificatio animae.' Quapropter oculis adhibitis sacris lectionibus institue te ipsam. Melius est horas noctis superstitioso somno derelinquere, ut sacris libris manibus tangas; nec ferme est locus in quo oratio et lectio non possint regnare, et ibi dominus presentem se faciet. O quanta est utilitas parvulorum horarum, si in eis anima alitur!

Noli autem existimare me duram esse, qui simplicem requisitum exprobro. Quamvis namque duritia linguae austera videtur, tamen misericordia cordis calida est; id si non intellegeres, considerare potes: quicumque diligunt dominum, disciplinae correctionem ferre debent. Corpus enim percussum animam emendat, sicut medicina corpus sanat.

Neque sum nisi pariter matrem admonens tamquam tutor ille qui filiam sibi commendat; nam te, Eustochia, dilexi sicut sisulus, et ideo propter materni amoris sollicitudinem tibi verba dura dedi. Sube tibi ergo et fer disciplinam: 'qui sua corrigit ut benedictionem hauriat,' dixit sapientia. Affer ergo te in ordinem vitæ castæ, et memor esto promissionum quas Deus conservat his qui vigilance observant.

Haec tibi dixi non ut oblitterem te in tristitia ponere, sed ut lætitiam aemulationis succendens, animam tuam in fervore adducam. Oro ut nullum te detineat quod sanctitatem impediat; si aliquod delicatum oblectamentum desieris, protinus accedit maior fruor spiritus. Vale in Domino, dilecta mea filia, et esto semper studiosa legentium divinarum scripturarum.