De consolatione philosophiae
Anicius Manlius Severinus Boethius
English title: The Consolation of Philosophy
English author: Boethius
Original text: Perseus Digital Library · H. F. Stewart and E. K. Rand, Consolation of Philosophy (1918)
Reference: Allen & Greenough's New Latin Grammar — Hosted by Dickinson College Commentaries (public domain).
Find a section
Choose a paragraph to open its bounded reader passage.
Current position: Section 1 of 78
Carmina qui quondam studio florente peregi, Flebilis heu maestos cogor inire modos. Ecce mihi lacerae dictant scribenda Camenae…
Haec dum mecum tacitus ipse reputarem querimoniamque lacrimabilem stili officio signarem, adstitisse milli supra uerticem uisa est mulier…
Heu quam praecipiti mersa profundo Mens hebet et propria luce relicta Tendit in externas ire tenebras, Terrenis quotiens…
Sed medicinae, inquit, tempus est quam querelae Tum uero totis in me intenta luminibus: Tune ille es, ait,…
Tunc me discussa liquerunt nocte tenebrae Luminibusque prior rediit uigor, Vt, cum praecipiti glomerantur sidera Coro Nimbosisque polus…
Haud aliter tristitiae nebulis dissolutis hausi caelum et ad cognoscendam medicantis faciem mentem recepi. Itaque ubi in eam…
Quisquis composito serenus aeuo Fatum sub pedibus egit 1 superbum Fortunamque tuens utramque rectus Inuictum potuit tenere uultum,…
Sentisne, inquit, haec atque animo inlabuntur tuo, an ὄνοσ λύρασ ? Quid fles, quid lacrimis manas? ἐξαύδα, μὴ…
O stelliferi conditor orbis Qui perpetuo nixus solio Rapido caelum turbine uersas Legemque pati sidera cogis, Vt nunc…
Haec ubi continuato dolore delatraui, illa uultu placido nihilque meis questibus mota: Cum te, inquit, maestum lacrimantemque uidissem,…
Cum Phoebi radiis graue Cancri sidus inaestuat, Tum qui larga negantibus Sulcis semina credidit, Elusus Cereris fide Quernas…
Primum igitur paterisne me pauculis rogationibus statum tuae mentis attingere atque temptare, ut qui modus sit tuae curationis…
Nubibus atris Condita nullum Fundere possunt Sidera lumen. Si mare uoluens Turbidus Auster Misceat aestum, Vitrea dudum Parque…
Post haec paulisper obticuit atque ubi attentionem meam modesta taciturnitate collegit, sic exorsa est: Si penitus aegritudinis tuae…
Haec cum superba uerterit uices dextra Et aestuantis more fertur Euripi, Dudum tremendos saeua proterit reges Humilemque uicti…
Vellem autem pauca tecum fortunae ipsius uerbis agitare. Tu igitur an ius postulet, animaduerte. 'Quid tu homo ream…
Si quantas rapidis flatibus incitus Pontus uersat barenas Aut quot stelliferis edita noctibus Caelo sidera fulgent Tantas fundat…
His igitur si pro se tecum fortuna loqueretur, quid profecto contra hisceres non haberes, aut si quid est…
Cum polo Phoebus roseis quadrigis Lucem spargere coeperit, Pallet albentes hebetata uultus Flammis stella prementibus. Cum nemus flatu…
Tum ego: Vera, inquam, commemoras, o uirtutum omnium nutrix, nec infitiari possum prosperitatis meae uelocissimum cursum. Sed hoc…
Quisquis uolet perennem Cautus ponere sedem Stabilisque nec sonori Sterni flatibus Euri Et fluctibus minantem Curat spernere pontum,…
Sed quoniam rationum iam in te mearum fomenta descendunt, paulo ualidioribus utendum puto. Age enim si iam caduca…
Felix nimium prior aetas Contenta fidelibus aruis Nec inerti perdita luxu, Facili quae sera solebat Ieiunia soluere glande.…
Quid autem de dignitatibus potentiaque disseram quae uos uerae dignitatis ac potestatis inscii caelo exaequatis? Quae si in…
Nouimus quantas dederit ruinas Vrbe flammata patribusque caesis Fratre qui quondam ferus interempto Matris effuso maduit cruore Corpus…
Tum ego: Scis, inquam, ipsa minimum nobis ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam. Sed materiam gerendis rebus optauimus quo…
Quicumque solam mente praecipiti petit Summumque credit gloriam, Late patentes aetheris cernat plagas Artumque terrarum situm. Breuem replere…
Sed ne me inexorabile contra fortunam gerere bellum putes, est aliquando eum de hominibus illa, fallax illa nihil,…
Quod mundus stabili fide Concordes uariat uices, Quod pugnantia semina Foedus perpetuum tenent, Quod Phoebus roseum diem Curru…
IAM cantum illa finiuerat, cum me audiendi auidum stupentemque arrectis adnue auribus carminis mulcedo defixerat. Itaque paulo post:…
Qui serere ingenuum uolet agrum, Liberat arua prius fruticibus, Falce rubos filicemque resecat, Vt noua fruge grauis Ceres…
Tum defixo paululum uisu et uelut in augustam suae mentis sedem recepta sic coepit: Omnis mortalium cura quam…
Quantas rerum flectat habenas Natura potens, quibus inmensum Legibus orbem prouida seruet Stringatque ligans inresoluto Singula nexu, placet…
Vos quoque, o terrena animalia, tenui licet imagine uestrum tamen principium somniatis uerumque illum beatitudinis finem licet minime…
Quamuis fluente diues auri gurgite Non expleturas cogat auarus opes Oneretque bacis colla rubri litoris Ruraque centeno scindat…
Sed dignitates honorabilem reuerendumque cui prouenerint reddunt. Num uis ea est magistratibus ut utentium mentibus uirtutes inserant uitia…
Quamuis se Tyrio superbus ostro Comeret et niueis lapillis, Inuisus tamen omnibus uigebat Luxuriae Nero saeuientis. Sed quondam…
An uero regna regumque familiaritas efficere potentem ualet? Quidni, quando eorum felicitas perpetuo perdurat? Atqui plena est exemplorum…
Qui se uolet esse potentem Animos domet ille feroces Nec uicta libidine colla Foedis submittat habenis. Etenim licet…
Gloria uero quam fallax saepe, quam turpis est! Vnde non iniuria tragicus exclamat: ὦ δόξα δόξα μυρίοισι δὴ…
Omne hominum genus in terris simili surgit ab ortu Vnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Ille…
Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum appetentia quidem plena est anxietatis, satietas uero poenitentiae? Quantos illae morbos,…
Habet hoc uoluptas omnis, Stimulis agit fruentes Apiumque par uolantum Vbi grata mella fudit, Fugit et nimis tenaci…
Nihil igitur dubium est quin hae ad beatitudinem uiae deuia quaedam sint nec perducere quemquam eo ualeant ad…
Eheu quae miseros tramite deuios Abducit ignorantia! Non aurum in uiridi quaeritis arbore Nec uite gemmas carpitis, Non…
Hactenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit, quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. Atqui…
O qui perpetua mundum ratione gubernas Terrarum caelique sator qui tempus ab aeuo Ire iubes stabilisque manens das…
Quoniam igitur quae sit imperfecti, quae etiam perfecti boni forma uidisti, nunc demonstrandum reor quonam haec felicitatis perfectio…
Huc omnes pariter uenite capti Quos fallax ligat improbis catenis Terrenus habitans libido mentes, Haec erit-uobis requies laborum,…
Adsentior, inquam, cuncta enim firmissimis nexa rationibus constant. Tum illa, Quanti, inquit, aestimabis, si bonum ipsum quid sit…
Quisquis profunda mente uestigat uerum Cupitque nullis ille deuiis falli, In se reuoluat intimi lucem uisus Longosque in…
Tum ego: Platoni, inquam, uehementer assentior, nam me horum iam secundo commemoras, primum quod memoriam corporea contagione, dehinc…
Felix qui potuit boni Fontem uisere lucidum, Felix qui potuit grauis Terrae soluere uincula. Quondam funera coniugis Vates…
HAEC cum Philosophia dignitate uultus et oris grauitate seruata leniter similiterque cecinisset, tum ego nondum penitus insiti maeroris…
Sunt etenim pennae uolucres mihi Quae celsa conscendant poli. Quas sibi cum uelox mens induit, Terras perosa despicit,…
Tum ego: Papae, inquam, ut magna promittis! Nec dubito quin possis efficere; tu modo quem excitaueris ne moreris.…
Quos uides sedere celsos solii culmine reges Purpura claros nitente saeptos tristibus armis Ore toruo comminantes rabie cordis…
Videsne igitur quanto in caeno probra uoluantur, qua probitas luce resplendeat? In quo perspicuum est numquam bonis praemia…
Vela Neritii ducis Et uagas pelago rates Eurus appulit insulae, Pulchra qua residens dea Solis edita semine Miscet…
Tum ego: Fateor, inquam, nec iniuria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum…
Quod tantos iuuat excitare motus Et propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsa Sponte sua uolucres…
Hic ego: Video, inquam, quae sit uel felicitas uel miseria in ipsis proborum atque improborum meritis constituta. Sed…
Si quis Arcturi sidera nescit Propinqua summo cardine labi, Cur legat tardus plaustra Bootes Mergatque seras aequore flammas,…
Ita est, inquam; sed cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelatasque caligine explicare rationes, quaeso uti…
Si uis celsi iura tonantis Pura sollers cernere mente, Aspice summi culmina caeli. Illic iusto foedere rerum Veterem…
Iamne igitur uides quid haec omnia quae diximus consequatur? Quidnam.? inquam. Omnem, inquit, bonam prorsus esse fortunam. Et…
Bella bis quinis operatus annis Vltor Atrides Phrygiae ruinis Fratris amissos thalamos piauit; Ille dum Graiae dare uela…
DIXERAT orationisque cursum ad alia quaedam tractanda atque expedienda uertebat. Tum ego: Recta quidem, inquam, exhortatio tuaque prorsus…
Rupis Achaemeniae scopulis ubi uersa sequentum Pectoribus figit spicula pugna fugax, Tigris et Euphrates uno se fonte resoluunt…
Anmiaduerto, inquam, idque, uti tu dicis, ita esse consentio. Sed in hac haerentium sibi serie causarum, estne ulla…
πάντ᾽ ἐφορᾶν καὶ πάντ᾽ ἐπακούειν Puro clarum lumine Phoebum Melliflui canit oris Homerus: Qui tamen intima uiscera terrae…
Tum ego: En, inquam, difficilior rursus ambiguitate confundor. Quaenam, inquit, ista est? Iam enim quibus perturbere coniecto. Nimium,…
Quaenam discors foedera rerum Causa resoluit? Quis tanta deus Veris statuit bella duobus, Vt quae carptim singula constent…
Tum illa: Vetus, inquit, haec est de prouidentia querela Marcoque Tullio, cum diuinationem distribuit, uehementer agitata tibique ipsi…
Quondam porticus attulit Obscuros nimium senes Qui sensus et imagines E corporibus extimis Credant mentibus imprimi, Vt quondam…
Quod si in corporibus sentiendis, quamuis afficiant instrumenta sensuum forinsecus obiectae qualitates animique agentis uigorem passio corporis antecedat…
Quam uariis terras animalia permeant figuris! Namque alia extento sunt corpore puiueremque uerrunt Continuumque trahunt ui pectoris incitata…
Quoniam igitur, uti paulo ante monstratum est, omne quod scitur non ex sua sed ex conprehendentimn natura cognoscitur,…