Philippicae

Philippicae Orationes in M. Antonium IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA PRIMA ante quam de re publica, patres conscripti,…

in audacis sceleratosque servos, tum in impuros et nefarios liberos, talisque eversio illius exsecratae columnae ut mihi mirum…

ipsi videbatur in eam urbem me audere reverti ex qua Brutus cederet, et ibi velle tuto esse ubi…

supplicationes mortuo ? nihil dico cui . fuerit ille L. Brutus qui et ipse dominatu regio rem publicam…

uno auctore prolatis, ne prolatis quidem sed tantum modo dictis, acta Caesaris firma erunt: quae ille in aes…

dignitas. non quaero inquit ista: addo etiam iudices manipularis ex legione alaudarum . aliter enim nostri negant posse…

sublata vectigalia a mortuo. ergo haec uno, verum optimo auctore domo prolata defendimus: eas leges quas ipse nobis…

hac postulatione dici potest aequius? quod si, ut mihi a quibusdam eius familiaribus dictum est, omnis eum quae…

non intermittebas quasi donum aliquod cotidie adferre rei publicae; maximum autem illud quod dictaturae nomen sustulisti. haec inusta…

Romani universi voluntatem? quid ? Apollinarium ludorum plausus vel testimonia potius et iudicia populi Romani parum magna vobis…

impios civis fore putavisti. quid putem? contemptumne me? non video nec in vita nec in gratia nec in…

ademerint? quod si esset beneficium, numquam qui illum interfecerunt a quo erant conservati , quos tu ipse clarissimos…

doceat . quid enim est minus non dico oratoris, sed hominis quam id obicere adversario quod ille si…

publica vivet auctoritas; placuit duobus Lucullis, M. Crasso, Q. Hortensio, C. Curioni, C. Pisoni, M’. Glabrioni, M’. Lepido…

enim eques Romanus, quis praeter te adulescens nobilis, quis ullius ordinis qui se civem esse meminisset, cum senatus…

postea tuis armis cessit toga. quaeramus igitur utrum melius fuerit libertati populi Romani sceleratorum arma an libertatem nostram…

compositionis auctor esse non destiti, meaque illa vox est nota multis: Vtinam, Cn. Pompei , cum C. Caesare…

gratulatus. cur mihi potissimum? quia sciebam? vide ne illa causa fuerit appellandi mei quod, cum rem gessisset consimilem…

liberati sunt, ab eodem amplissimis praemiis dignissimos iudicatos. itaque iam retexo orationem meam. scribam ad illos ut, si…

subtimes ne ad te hoc crimen pertinere videatur? libero te metu: nemo credet umquam; non est tuum de…

sunt, interdum animis relaxantur. quod autem idem maestitiam meam reprehendit, idem iocum, magno argumento est me in utroque…

te decoxisse? Patris inquies ista culpa est. concedo . etenim est pietatis plena defensio. illud tamen audaciae tuae…

religiones; sed habebat ducem Gabinium, quicum quidvis rectissime facere posset. qui tum inde reditus aut qualis? prius in…

est, non memoria deleta. dum genus hominum, dum populi Romani nomen exstabit—quod quidem erit, si per te licebit…

cur non in suos? sed omitto ceteros: Licinium lenticulam de alea condemnatum, conlusorem suum, restituit, quasi vero ludere…

quia non a te sit erepta: licuitne mihi per tuas contumelias hoc tuum beneficium sic tueri ut tuebar,…

esset tam impius, tam demens, tam dis hominibusque hostis qui ad illud scelus sectionis auderet accedere, inventus est…

tuos nosti. nec vero te umquam neque vigilantem neque in somnis credo posse mente consistere. necesse est, quamvis…

consules imperatoresque populi Romani, contra senatum populumque Romanum, contra deos patrios arasque et focos, contra patriam tuli. num…

nec lacerna. at etiam aspicis me et quidem, ut videris, iratus. ne tu iam mecum in gratiam redeas,…

esse iussurum—quem negant regem, qui et faceret semper eius modi aliquid et diceret—sed cum Caesar ita dixisset, tum…

dissimulat, patres conscripti: apparet esse commotum; sudat, pallet. Quidlibet, modo ne nauseet , faciat quod in porticu Minucia…

est. quae tua fuga, quae formido praeclaro illo die, quae propter conscientiam scelerum desperatio vitae, cum ex illa…

nundinis deminutum est. Vbi est septiens miliens quod est in tabulis quae sunt ad Opis ? funestae illius…

post M. Bruti decessum potuit liberari, cum Creta nihil ad Brutum Caesare vivo pertineret? at huius venditione decreti—ne…

ista detrimenta sunt, illa nostra: agrum Campanum, qui cum de vectigalibus eximebatur ut militibus daretur, tamen infligi magnum…

. at vero te inquilino —non enim domino—personabant omnia vocibus ebriorum, natabant pavimenta vino, madebant parietes, ingenui pueri…

tabulas, quas populo Caesar una cum hortis legavit, eas hic partim in hortos Pompei deportavit, partim in villam…

tantum modo ulta est, nondum recuperavit. habet quidem certe res publica adulescentis nobilissimos paratos defensores. quam volent illi…

malis quae ab illo rei publicae sunt inusta hoc tamen boni est quod didicit iam populus Romanus quantum…

solum avida est sed etiam celeritatis. quo enim usque tantum bellum, tam crudele, tam nefarium privatis consiliis propulsabitur?…

exercitum persecuta est. faciendum est igitur nobis , patres conscripti, ut ea quae sua sponte clarissimus adulescens atque…

cum a legionibus relictus nomen Caesaris exercitumque pertimuit neglectisque sacrificiis sollemnibus ante lucem vota ea quae numquam solveret…

contumeliosus in edictis, quam barbarus, quam rudis! primum in Caesarem ut maledicta congessit deprompta ex recordatione impudicitiae et…

commoveri putat. sed quid fecit ipse? cum tot edicta proposuisset , edixit ut adesset senatus frequens a. d.…

nemo intellegat dicere? en cur magister eius ex oratore arator factus sit, possideat in agro publico campi Leontini…

felicem utrumque! nihil enim maluerunt . C. Antonius Macedoniam. hunc quoque felicem! hanc enim habebat semper in ore…

reduxerit, falsas leges C. Caesaris nomine et falsa decreta in aes incidenda et in Capitolio figenda curaverit, earumque…

statim, si Galliam tenere , paulo post optimo cuique pereundum , reliquis serviendum. hanc igitur occasionem oblatam tenete,…

consulto cuique eorum successum sit, eosque dare operam ut eae provinciae eique exercitus in senati populique Romani potestate…

militibus conficeret Antonique furorem crudelissimis consiliis incitatum a pernicie rei publicae averteret. quis est enim qui hoc non…

iudicavit? excludit provincia; exercitu obsistit ; Galliam totam hortatur ad bellum, ipsam sua sponte suoque iudicio excitatam. si…

civium. non est vobis res, Quirites , cum scelerato homine ac nefario, sed cum immani taetraque belua quae,…

IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA QVINTA nihil umquam longius his Kalendis Ianuariis mihi visum est, patres conscripti: quod…

suspicor quid dicturi sint quidam eorum, qui post me rogabuntur—facilius contra dicerem si quid videretur. est enim opinio…

pertinere arbitratus est ? sed auspiciorum nos fortasse erimus interpretes qui sumus eius conlegae: num ergo etiam armorum…

avet animus apud consilium illud pro reo dicere! Cydam amo Cretensem, portentum insulae, hominem audacissimum et perditissimum. sed…

quod neque reges nostri fecerunt neque ei qui regibus exactis regnum occupare voluerunt. Cinnam memini; vidi Sullam; modo…

qui civem possit iudicare potius quam taeterrimum et crudelissimum hostem, qui pro aede Castoris sedens audiente populo Romano…

sed ne de utilitate quidem sua cogitaverunt. ad hunc, di boni! legatos mitti placet? Norunt isti homines formam…

die D. Bruti , praestantissimi civis, edicto adlato atque proposito factum eius conlaudastis , quodque ille bellum privato…

iam ad cuiusque optionem distributae. legi epistulam Antoni quam ad quendam vii virum, capitalem hominem, conlegam suum, miserat.…

publicae terror impenderet? dubitaret , credo, homo amentissimus atque in omnibus consiliis praeceps et devius non solum cum…

acerbissimum civile sit restinctum, Sextusque Pompeius, Gnaei filius, Magnus, huius ordinis auctoritate ab armis discesserit et a M.…

valet. itaque illa quaeramus quae vix hodierno die consequemur. sed saepe spero fore huius adulescentis ornandi et nobis…

ad bonos non haberet, eam sibi viam ipse patefecit ad opes suas amplificandas quam virtus liberi populi ferre…

contra legem Iuliam possideretur, ut is militibus veteranis divideretur; de agro Campano separatim cognoscerent inirentque rationem de commodis…

placere, quo omnes acrius graviusque incumberent ad ulciscendas rei publicae iniurias, si omnia gravissimi belli insignia suscepta a…

D. Brutum milites que eius adeant eisque demonstrent summa in rem publicam merita beneficiaque eorum grata esse senatui…

tum, cum ille tabulis novis adversabatur; iam fert in oculis, postea quam ipsum Trebellium vidit sine tabulis novis…

in illo Iano inventus est qui L. Antonio mille nummum ferret expensum? sed nimis multa de nugis: ad…

fas non est, quem di immortales omnibus gentibus imperare voluerunt. res in extremum est adducta discrimen; de libertate…

ipsi dicunt consularis: quo nomine dignus est nemo, nisi qui tanti honoris onus potest sustinere. faveas tu hosti?…

tum vero universo senatui turpius? quid porro inconstantius quam quem modo hostem non verbo sed re multis decretis…

videbamur: multo postea gravius urgebamur armis domesticis. ea ipsa depulimus nos quidem: extorquenda sunt. quod si non possumus…

ne illi brevi tempore nimis multi nobis esse videantur. nec ego pacem nolo, sed pacis nomine bellum involutum…

esse maior discordia? in discordia autem pax civilis esse nullo pacto potest. Vt omittam multitudinem, L. Visidio ,…

quae solet, et cum re viderent omnes esse bellum quidamque id verbum removendum arbitrarentur, tua voluntas in discessione…

Caesar non exspectavit vestra decreta, praesertim cum illud esset aetatis: bellum contra Antonium sua sponte suscepit. decernendi enim…

spem adfert et audaciam. viderunt enim ex mendicis fieri repente divites: itaque semper hastam videre cupiunt ei qui…

L. Opimius consul rem publicam defenderet. senatus haec verbis, Opimius armis. num igitur eum, si tum esses, temerarium…

suo magno esset beneficio, venisse eum contra se. videte quanta caritas sit patriae: cum homini sit iratus, tamen…

debuerunt: timorem attulerunt—quamquam mihi quidem nullum — quamvis de illo ad quem missi sunt bene existiment: a quo…

est quod metuat? an ne suorum aliquis a Cyda, Lysiade, Curio condemnetur? neque tamen nos urget mandatis pluribus;…

veniebat in curiam. huius industriam maxime equidem vellem ut imitarentur ei quos oportebat; secundo autem loco ne alterius…

habitus est in morte legato, in nullo iustior quam in Ser. Sulpicio reperietur . ceteri qui in legatione…

non sanguis qui est profusus in morte, sed ipsa mors ob rem publicam obita honori fuit. itaque ,…

perturbationi meus dolor concedebat: sed uterque nostrum cedere cogebatur magnitudini animi orationisque gravitati, cum quidem ille maxima laude…

dolorem et desiderium honore monumenti minuet et leniet. atque hanc meam sententiam, patres conscripti, P. Servili sententia comprobari…

sepulcro in campo Esquilino C. Pansa consul, seu quo in loco videbitur , pedes xxx quoquo versus adsignet…

similem tuum filium esse vis? simul enim et rei publicae consules et propones illi exempla ad imitandum. hoc…

aderat: in qua Bruti imago cerni videbatur. at hunc eis ipsis ludorum diebus videbam in insula clarissimi adulescentis…

legionibus quid erat Antonio? at ne Bruto quidem : id enim fortasse quispiam improbus dixerit. omnes legiones, omnes…

iam video quae loquantur; neque enim id occulte faciunt. timere se dicunt quo modo ferant veterani exercitum Brutum…

malum! est ista ratio semper optimis causis veteranorum nomen opponere? quorum etiam si amplecterer virtutem, ut facio, tamen,…

ob eam causam natus videtur ne omnium mortalium turpissimus esset M. Antonius . est una Trebellius, qui iam…

militarem, si qua opus sit, quae publica sit et exigi possit, exigat, utatur , pecuniasque a quibus videatur…

tamen eo maiore animo studioque libertatem defendite quo maiora proposita victis supplicia servitutis videtis. in Galliam invasit Antonius,…

animos necessariam: nocturnum impetum in urbem Asiae clarissimam, inruptionem armatorum in Treboni domum, cum miser ille prius latronum…

Dolabella non ita multos secum habuit notos atque insignis latrones: at videtis quos et quam multos habeat Antonius.…

ea auctione inventus est nemo. hominem ridiculum qui se exserere aere alieno putet posse, cum vendat aliena. nam…

post Achaico bello, quam Punico tertio ; ad quod populus Romanus ita sibi ipse delegit idoneum ducem, P.…

privato, obsecro te, L. Caesar—cum peritissimo homine mihi res est—quando imperium senatus dedit? sed de hoc quidem hactenus,…

sanguine et de spiritu decertat; ante provinciam sibi decretam audiet quam potuerit tempus ei rei datum suspicari. vereor…

Cassius multis iam in rebus ipse sibi senatus fuit . necesse est enim in tanta conversione et perturbatione…

Deiotarum patrem et regem Deiotarum filium, si, ut multis bellis saepe numero imperium populi Romani iuverint, item C.…

Syriamque immani Parthorum impetu liberavit. maximam eius et singularem laudem praetermitto; cuius enim praedicatio nondum omnibus grata est,…

vincunt aetatibus; nimirum etiam auctoritate vincunt. id enim bellum gerunt quod ab omnibus gentibus comprobatur. itaque his praemia…

dignitatem amittatis, quae maxima est; Antoni, quae neque est ulla neque esse potest, retineatis, ut eam per vos…

et mollietur atque illud pulcherrimum nomen amittet: excident gladii, fluent arma de manibus. senatum enim secuta non arbitrabitur…

tamque multis iudiciis ignominiisque concisus : nunc ea petit quae dare nullo modo possumus, nisi prius volumus bello…

pulcherrimae tuae quibus a te excitatus senatus, inflammatus populus Romanus non solum audivit sed etiam didicit nihil esse…

naufragio luculenti patrimoni ad haec Antoniana saxa proiectus est. an L. Antonium aspicere potero, cuius ego crudelitatem effugere…

possum Cassiam vitare, tenere Flaminiam: quid, si Anconam, ut dicitur, Ventidius venerit, poterone Ariminum tuto accedere? restat Aurelia.…

vix tuto futurum puto. Novi hominis furorem, novi effrenatam violentiam. cuius acerbitas morum immanitasque naturae ne vino quidem…

libertate et salute rei publicae nimis feroces et ad suam vim omnia nostra consilia revocantes. Horum ego cogitationem…

Nucula, Munatio , Lentone, Saxa? exempli causa paucos nominavi: genus infinitum immanitatemque ipsi cernitis reliquorum . addite illa…

tamquam pignora iniuriae, tum sapientiae vocem audire videar eique uti deo paream. itaque si receptis illis esse possumus…

omne facinus immanis audacia. deinde vos obsecro , patres conscripti, quis hoc vestrum non videt quod Fortuna ipsa…

senatus populique Romani atque universae rei publicae esse, non suum. at uti potest pro suo. quid tum? omniane…

conlegam esse malebat. qui si reliquis flagitiis et sceleribus abstinere potuisset, tamen unum ob hoc factum dignum illum…

gladiatorum ducem. quis tam barbarus umquam, tam immanis, tam ferus? non audivit, non respondit; neque eos solum praesentis…

illa ornamenta in virtute et in industria posita lucent. tu vero qui te ab eodem Caesare ornatum negare…

si senatum dilexisset, numquam curiam incendisset. quo scelere damnatus in eam urbem rediit armis, unde excesserat legibus. sed…

senatorum et dignitas et multitudo fuit ut magna excusatione opus eis sit qui in illa castra non venerunt.…

Galbam eodem pugione succinctum in castris videtis. nihil tibi de Galba respondeo, fortissimo et constantissimo civi: coram aderit;…

videtur Antonio—sibi parcere idem sentienti. quid huic facias qui hoc litteris memoriaeque mandarit, ita sibi convenisse cum Dolabella…

tu, inquam, illum occidisti Lupercalibus: cuius, homo ingratissime, flaminium cur reliquisti? sed iam videte magni et clari viri…

tenere quin D. Bruti sanguine poenas patrias persequatur? itaque fecerunt ut his litteris lectis ad munitiones propius accederent.…

pristina virtute, industria, voluntate fecisse, quod suam eorumque quos secum haberet operam senatui populoque Romano pollicitus esset, eamque…

libertatis vocando, nisi ut D. Brutus liberaretur ? A quo populus Romanus frequens ita salutem D. Bruti una…

in Parma surrepta Antonius? nisi forte huius coloniae et ceterarum in quas eodem est animo non est hostis…

qui dies hodie est, cum fascibus descensurum. in aliquem credo hoc gladiatorem aut latronem aut Catilinam esse conlatum…

alios parum constanter in suscepta causa permanere sententiamque suam non semper utilitate rei publicae, sed tum spe tum…

consul Sulla gessit, legionibus in urbem adductis quos voluit expulit, quos potuit occidit: supplicationis mentio nulla. grave bellum…

equitatu, Hirtius ipse aquilam quartae legionis cum inferret, qua nullius pulchriorem speciem imperatoris accepimus, cum tribus Antoni legionibus…

ipsa victoria conciderunt. O fortunata mors quae naturae debita pro patria est potissimum reddita ! vos vero patriae…

tanta militum virtus exstitisset, parricidio M. Antoni nomen populi Romani occidisset. atque etiam censeo, patres conscripti, quae praemia…